6 milyon kilometrekarelik alanıyla dünyanın en büyük tropikal yağmur ormanı olan Amazonlar, gezegendeki bitki ve hayvan türlerinin yaklaşık yüzde 10’unu barındırıyor. Dünya Doğayı Koruma Vakfı verilerine göre 99 ila 154 milyar ton karbon depolayan bu bölge, küresel su ve karbon döngüsünde kritik bir rol oynuyor. Yıllık ortalama 180 santimetre yağış alan Amazon, iklim dengesinin temel unsurlarından biri.
Ancak son yüzyılda artan kuraklık, orman yangınları ve ağaç kesimleri ekosistemi ciddi biçimde zayıflattı. Dünya Kaynakları Enstitüsü verilerine göre, yalnızca 2024 yılında Brezilya Amazon’unda 28 bin kilometrekare orman kayboldu.
Jeofizik Araştırma Mektupları dergisinde yayımlanan yeni çalışma, bu kayıpların Amazon’u kritik bir “dönüşüm eşiğine” yaklaştırdığını ortaya koyuyor. Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Andrew Friend, iklim değişikliği ve ormansızlaştırmanın hangi seviyede bu dönüşümü başlatacağını belirlemenin en önemli soru olduğunu vurguladı.
Bilim insanlarına göre bu süreç durdurulmazsa, Amazon’un karbon yutma kapasitesi ciddi biçimde azalacak, küresel ısınma hızlanacak ve dünya iklim sistemi geri dönülmez biçimde değişecek.
