Araç ekspertizinde yeni dönem: Hatalı raporun faturası ağır olacak
ARAÇ EKSPERTİZİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR: HATALI RAPORDA SORUMLULUK ARTIK EKSPERTİZ FİRMASINDA İkinci el araç piyasasında uzun süredir tartışma konusu olan ekspertiz raporlarıyla ilgili önemli bir düzenleme için geri sayım başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni taslak düzenleme ile birlikte oto ekspertiz sektöründe kapsamlı değişiklikler hayata geçirilecek. Amaç ise hem alıcıyı hem satıcıyı korumak, piyasadaki güven sorununu azaltmak ve standart dışı uygulamaların önüne geçmek.
Yeni sistemle birlikte artık ekspertiz firmaları yalnızca rapor hazırlayan değil, hazırladığı rapordan hukuki olarak sorumlu olan kuruluşlar haline gelecek. Özellikle ikinci el araç alırken sonradan ortaya çıkan gizli arızalar, kilometre uyuşmazlıkları veya eksik tespit edilen hasarlar nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin azaltılması hedefleniyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ekspertiz ücretlerine yönelik olacak. Şu anda şehirden şehre hatta aynı ilçede bile ciddi fiyat farkları oluşurken, yeni sistemle birlikte ekspertiz hizmetlerinde belirli bir ücret standardı getirilecek. Ticaret Bakanlığı’nın belirleyeceği alt ve üst fiyat limitleri sayesinde işletmeler keyfi fiyat uygulayamayacak. Ücretler; aracın segmentine, yapılan test kapsamına ve hizmet verilen bölgeye göre değişiklik gösterecek.
Yeni dönemde dijital takip sistemi de devreye alınacak. “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” adı verilen altyapıyla birlikte araçların geçmişine dair birçok bilgi tek merkezde toplanacak. Araçların muayene kayıtları, kilometre bilgileri, servis geçmişi, hasar kayıtları ve ekspertiz raporları dijital ortam üzerinden takip edilebilecek. Böylece ikinci el araç satın almak isteyen vatandaşların daha şeffaf bilgiye ulaşması amaçlanıyor.
Ekspertiz raporlarında kullanılan teknik ifadeler de standart hale getirilecek. Özellikle “boyalı”, “değişen”, “işlemli parça” gibi ifadelerde yaşanan karmaşanın önüne geçilmesi planlanıyor. Taslağa göre bir parçanın yüzeyinin yüzde 30’dan fazlası sonradan boyandıysa, bu durum doğrudan “boyalı parça” olarak rapora işlenecek. Klima, cam otomatiği veya elektronik sistemlerdeki çalışmama durumları “fonksiyon kaybı” olarak belirtilecek. Motor ve şanzımandan gelen normal dışı sesler ise ayrıca raporda teknik arıza notu olarak yer alacak.
Yeni düzenlemenin en sert maddelerinden biri ise ekspertiz firmalarının maddi sorumluluğu olacak. Hazırlanan raporda eksik bilgi verilmesi, önemli bir arızanın gizlenmesi ya da yanlış değerlendirme yapılması durumunda oluşacak değer kaybı veya tamir masrafı ekspertiz işletmesinden talep edilebilecek. Bu maddeyle birlikte sektör üzerindeki denetimin ciddi şekilde artması bekleniyor.
Vatandaşlara itiraz hakkı da tanınacak. Ekspertiz raporunun hatalı olduğunu düşünen araç sahipleri veya alıcılar, rapor tarihinden itibaren 5 gün içerisinde sistem üzerinden resmi itiraz başvurusu yapabilecek. Başvurunun ardından ekspertiz firması 3 gün içinde cevap vermek zorunda olacak. İtirazın haklı bulunması halinde araç yeniden kontrol edilecek ve ücretsiz yeni rapor hazırlanacak.
Taslak düzenlemede ekspertiz firmalarının tarafsızlığına da özel vurgu yapıldı. Hazırlanan raporlarda artık “bu araç alınır”, “kaçırılmaz fırsat”, “sorunsuz araç” gibi yönlendirici yorumlara kesinlikle izin verilmeyecek. Raporlar yalnızca teknik veriler ve tespit edilen durumlar üzerinden hazırlanacak.
Sektör temsilcileri, yeni sistemin ikinci el araç piyasasında güven ortamını güçlendireceğini belirtirken, özellikle kayıt dışı ve standart dışı çalışan ekspertiz işletmeleri açısından sürecin daha sıkı hale geleceğini ifade ediyor. Düzenlemenin kısa süre içerisinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.