ARAÇ MUAYENESİNDE YENİ DÖNEM: YAPAY ZEKÂLI SİSTEM 81 İLDE BAŞLIYOR!
Araç muayenesinde yeni dönem: Yapay zekâ ve robotik sistemler 81 ilde kullanılacak Türkiye'de araç muayene hizmetlerinde 15 Ağustos 2027 itibarıyla başlayacak yeni dönem öncesinde hazırlıklar hızlandı. TURKA, 81 ilde uygulanacak yeni nesil araç muayene sisteminin ilk örneğini İstanbul'da tanıttı. Yeni sistemde yapay zekâ destekli görüntüleme, temassız ölçüm, yüksek çözünürlüklü kameralar ve robotik sistemler kullanılacak.
Araç sahipleri muayenenin hangi aşamada olduğunu anlık takip edebilecek, kredi ve banka kartıyla yapılan ödemelerden ise komisyon alınmayacak.
Türkiye genelinde araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027’den itibaren devralmaya hazırlanan TURKA, yeni dönemde uygulanacak sistemin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. İstanbul Arnavutköy Yeşilbayır Mahallesi’nde kurulan Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun da katıldığı programla tanıtıldı.
Yaklaşık 2 bin 500 metrekare kapalı alana sahip merkezde 2 ağır vasıta ve 3 binek araç olmak üzere toplam 5 muayene kanalı bulunuyor. Merkez, yalnızca araç muayenesi gerçekleştirmek için değil, 81 ilde kurulacak yeni sistemin teknoloji, yazılım, ekipman ve operasyon süreçlerini test etmek amacıyla da kullanılacak.
Araçların adeta “MR’ı çekilecek”
Yeni dönemin en dikkat çekici değişikliklerinden biri, araç muayenesinde ileri teknolojilerin yoğun biçimde kullanılması olacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yeni istasyonlarda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar birçok teknolojinin devreye alınacağını söyledi.
Uraloğlu, yeni sistemin araçları çok daha ayrıntılı inceleyebileceğini belirterek, “Bu anlamda aracın MR’ını, tomografisini çekeceğiz” ifadelerini kullandı.
İstanbul’daki örnek merkezde 15 Ağustos 2027’ye kadar gerçek araçlar üzerinde denemeler gerçekleştirilecek. Ekipmanlar karşılaştırılacak, yazılımlar güncellenecek ve muayene süreçleri gerçek çalışma şartlarında test edilecek.
Elde edilen sonuçlar daha sonra Türkiye'nin 81 ilindeki araç muayene merkezlerine aktarılacak.
Yapay zekâ kusurları tespit edecek
Yeni araç muayene sisteminde yapay zekâ, muayenenin birçok aşamasında aktif olarak kullanılacak.
Çok noktalı yüksek çözünürlüklü kamera sistemleri, lazer tabanlı ölçüm ve tarama teknolojileri, gelişmiş sensörler, gerçek zamanlı veri analizi ve otomasyon altyapısı sayesinde araçların teknik durumunun daha ayrıntılı şekilde incelenmesi hedefleniyor.
Sistemle birlikte otomatik kusur tespit oranının artırılması ve teknisyenlerin yaptığı değerlendirmelerin görüntü ve ölçüm verileriyle desteklenmesi planlanıyor.
Yapay zekâ; plaka ve araç tipinin belirlenmesinden karoserdeki hasarların tespitine, araç altı kontrollerinden lastik incelemelerine kadar farklı alanlarda kullanılacak.
Muayene sırasında elde edilen görüntüler ve veriler dijital raporlara işlenecek ve merkezi sisteme anlık olarak aktarılacak.
Lastikler araç hareket halindeyken kontrol edilebilecek
Yeni sistemde bazı kontrollerin araç hareket halindeyken yapılabilmesi de planlanıyor.
Araç muayene kanalından geçerken lastiklerin yanak bilgileri otomatik okunabilecek. Lastiklerin araçla uyumu kontrol edilirken diş derinliği de temassız sistemlerle ölçülebilecek.
Yapay zekâ destekli kameralar sayesinde lastiklerde bulunan çatlak, kesik ve balon gibi kusurların otomatik olarak tespit edilmesi hedefleniyor.
Yüksek çözünürlüklü kameralar aracın alt bölümünü tarayabilecek, karoser üzerindeki hasarlar görüntülenebilecek ve aracın boyutları kamera sistemleriyle ölçülebilecek.
Far ve aydınlatma kontrollerinde ise robotik sistemlerden yararlanılması planlanıyor.
Araç sahipleri muayeneyi canlı takip edebilecek
Yeni dönemde yalnızca teknik muayene sistemi değil, araç sahiplerinin istasyonlarda yaşadığı süreç de değişecek.
Randevu aşamasından muayenenin tamamlanmasına kadar sürecin daha fazla dijitalleştirilmesi hedefleniyor.
Araç sahipleri, araçlarının muayenenin hangi aşamasında bulunduğunu anlık olarak takip edebilecek. Muayene tamamlandıktan sonra sonuçlara dijital ortamdan erişilebilecek ve aracın teknik durumuna ilişkin daha kapsamlı bilgiler görüntülenebilecek.
İstasyonlarda dijital yönlendirme ve bilgilendirme ekranları bulunacak. Muayene verileri merkezi sisteme gerçek zamanlı aktarılacak.
Böylece Türkiye'nin farklı şehirlerindeki merkezlerde aynı standartların uygulanması amaçlanıyor.
Bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor
Yeni nesil araç muayene merkezlerinin fiziki yapısı da araç sahiplerinin daha konforlu hizmet almasına göre düzenlenecek.
Merkezlerde konforlu oturma bölümleri, dijital bilgilendirme ekranları ve erişilebilirlik uygulamalarının bulunması planlanıyor.
Araç sahipleri bekleme alanındayken araçlarının muayene sürecini takip edebilecek.
Yeni teknoloji ve operasyon modeli sayesinde merkezlerdeki kapasitenin daha verimli kullanılması, işlem akışının hızlandırılması ve özellikle yoğun dönemlerde yaşanan bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor.
Kredi kartıyla ödeme yapandan komisyon alınmayacak
Araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren önemli değişikliklerden biri de ödeme sisteminde yaşanacak.
Yeni dönemde araç muayene ücretlerinin kredi veya banka kartıyla ödenmesi durumunda herhangi bir komisyon ya da hizmet bedeli alınmayacak.
Böylece kartla ödeme yapan vatandaşın muayene ücretinin üzerinde ilave bir maliyetle karşılaşmaması sağlanacak.
81 ilde 352 araç muayene merkezi kurulacak
TURKA, 15 Ağustos 2027 itibarıyla Türkiye genelindeki araç muayene hizmetlerini devralacak.
Planlamaya göre yeni dönemde;
249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi hizmet verecek. Türkiye genelindeki muayene hattı sayısının ise yaklaşık 900 olması öngörülüyor.
Sabit merkezlerde binek ve ticari araçların muayeneleri gerçekleştirilecek. Bunun yanında motosikletlere yönelik özel muayene merkezleri ile traktör ve benzeri tarım araçları için mobil muayene hizmetleri de sistem içerisinde yer alacak.
Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım
TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, yeni araç muayene sisteminin önümüzdeki 20 yıllık dönemi kapsayan büyük ölçekli bir dönüşüm programı olduğunu belirtti.
Yeni sistem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programının planlandığını açıklayan Ezer, teknolojiden fiziki altyapıya, çalışan eğitimlerinden araç sahibi deneyimine kadar bütün süreçlerin yeniden ele alındığını ifade etti.
İstanbul’da açılan Örnek Merkez’in ise 2027’de başlayacak sistemin gerçek çalışma koşullarında hazırlanmasını sağlayacağı belirtildi.
Türk mühendisliği de sistemde yer alacak
Yeni nesil araç muayene altyapısında uluslararası deneyimin yanı sıra Türkiye’de geliştirilen teknolojilerden de yararlanılacak.
Sistemde kullanılacak bazı ekipman ve teknolojilerin yüzde 100 yerli ve milli çözümlerden oluşacağı belirtilirken, İstanbul’daki merkezde Altınay Robot Teknolojileri ve MEXT Teknoloji Merkezi tarafından geliştirilen çözümler de kullanılacak.
Uluslararası ortakların araç muayene alanındaki deneyimleri de Türkiye’de kurulacak yeni sisteme aktarılacak.
Merkez aynı zamanda eğitim ve Ar-Ge üssü olacak
İstanbul'daki Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi, yalnızca teknolojilerin test edildiği bir alan olmayacak.
Türkiye'nin farklı illerindeki istasyonlarda görev yapacak personel, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim görecek.
Merkez aynı zamanda Ar-Ge, yazılım geliştirme, ekipman karşılaştırma ve operasyon testleri için kullanılacak.
15 Ağustos 2027’ye kadar test ve eğitim merkezi olarak faaliyet gösterecek tesis, yeni sistemin başlamasının ardından normal bir araç muayene merkezi olarak hizmet vermeyi sürdürecek.
249 merkez orman yangınlarında destek noktası olabilir
TURKA'nın yeni dönem için hazırladığı projeler araç muayenesiyle sınırlı kalmayacak.
Türkiye genelinde kurulacak 249 sabit araç muayene merkezinin, orman yangınlarında ilk müdahaleye destek sağlayabilecek noktalar haline getirilmesi üzerinde de çalışılıyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda planlanan proje kapsamında merkezlerin uygun yangın söndürme ekipmanlarıyla donatılması ve çalışanların ilk müdahale konusunda eğitim alması hedefleniyor.
Böylece profesyonel ekipler olay yerine ulaşıncaya kadar uygun şartlarda ilk müdahaleye destek sağlanması amaçlanıyor.
Afetlerde sahra hastanesine dönüştürülebilecek
81 ile yayılacak araç muayene merkezlerinin afet ve acil durumlarda da kullanılabilmesi planlanıyor.
Geniş fiziki alanlara sahip merkezlerin, ihtiyaç halinde ilgili kamu kurumlarının koordinasyonuyla sahra hastanesi veya acil durum destek noktası olarak değerlendirilebilmesi öngörülüyor.
Böylece Türkiye genelindeki araç muayene ağı, normal dönemde araç güvenliği için hizmet verirken afet ve acil durumlarda kamu kurumlarının kullanımına sunulabilecek bir altyapı görevi de üstlenebilecek.
Yeni dönem 15 Ağustos 2027’de başlayacak
TURKA'nın Türkiye genelinde hayata geçireceği yeni sistemle araç muayenesinin daha hızlı, dijital ve standart hale getirilmesi hedefleniyor.
Yapay zekâ destekli kusur tespiti, temassız lastik ölçümü, yüksek çözünürlüklü araç altı taraması, robotik kontroller, canlı muayene takibi ve komisyonsuz kartla ödeme gibi uygulamalar yeni dönemin öne çıkan yenilikleri olacak.
İstanbul'daki Örnek Merkez'de yaklaşık bir yıl boyunca gerçekleştirilecek test ve eğitimlerin ardından sistem 15 Ağustos 2027'de 81 ilde devreye alınacak.