Çocuk suçlarında yeni dönem! Ağır suçlarda müebbet cezasının önü açılıyor

Çocuk Suçlarına Yeni Dönem! Ağır Suç İşleyen 15-18 Yaş Grubuna Müebbet Hapis Yolu Açılıyor AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan yeni yargı düzenlemesi, çocukların karıştığı ağır suçlara ilişkin cezai yaptırımları önemli ölçüde değiştiriyor.

Hazırlanan kanun teklifiyle birlikte özellikle kasten öldürme, ağır yaralama, cinsel suçlar ve uyuşturucu ticareti gibi ağır suçlarda çocuklara uygulanan ceza indirimlerinin büyük ölçüde kaldırılması hedeflenirken, bazı durumlarda 15-18 yaş grubundaki çocukların müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alabilmesinin önü açılıyor.

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta tarafından açıklanan düzenleme, yalnızca cezaları artırmakla kalmıyor; aile sorumluluğundan infaz sistemine, silah güvenliğinden rehabilitasyon süreçlerine kadar çocuk adalet sistemini baştan sona yeniden şekillendirecek birçok değişikliği de içeriyor.

Ağır Suç İşleyen Çocuklara Daha Ağır Cezalar

Teklifin en dikkat çeken maddesi, 15-18 yaş arasındaki çocukların işlediği ağır suçlara ilişkin ceza sisteminde yapılacak değişiklik oldu.

Mevcut uygulamada çocuk olmaları nedeniyle uygulanan ceza indirimlerinin bazı ağır suçlarda kaldırılması planlanıyor. Buna göre gerekli şartların oluşması ve mahkemenin takdir yetkisini kullanması halinde;

Kasten öldürme,

Ağırlaştırılmış yaralama,

Bazı organize suçlar

gibi suçlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklara müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek.

Hakim, suçun işleniş biçimi, çocuğun gelişimi ve olayın tüm özelliklerini değerlendirerek ceza indirimi uygulamama yetkisine sahip olacak.

12-15 Yaş Grubu İçin de Yeni Düzenleme

Düzenleme yalnızca 15-18 yaş grubunu kapsamıyor.

12-15 yaş arasında olup kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işleyen çocuklar için de belirli şartların oluşması halinde daha az ceza indirimi uygulanabilecek.

Böylece özellikle ağır suçlarda yaş nedeniyle uygulanan otomatik indirimlerin sınırlandırılması hedefleniyor.

Tekerrür Hükümleri Artık 15 Yaşından İtibaren Uygulanacak

Kanun teklifinde yer alan bir diğer önemli değişiklik ise tekrar suç işleyen çocuklara yönelik.

Türk Ceza Kanunu'nda bulunan "tekerrür" hükümlerinin uygulanma yaşı 18'den 15'e indiriliyor.

Bu düzenlemeyle özellikle suç örgütlerinin çocukları kullanmasının önüne geçilmesi ve caydırıcılığın artırılması amaçlanıyor.

Ceza İndirimleri Büyük Ölçüde Kalkıyor

Teklif kapsamında bazı ağır suçlarda infaz sistemi de değiştiriliyor.

Şu suçlarda;

Kasten öldürme,

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,

Uyuşturucu madde imal ve ticareti,

Suç örgütü kurma

15 yaşını doldurmamış çocukların infaz kurumunda geçirdiği "1 günün 2 gün sayılması" uygulaması kaldırılıyor.

Yeni sistemde 1 gün yalnızca 1 gün olarak hesaplanacak.

Böylece koşullu salıverilme sürelerinde uygulanan önemli avantaj ortadan kaldırılmış olacak.

Çocuğun Suçundan Aile de Sorumlu Tutulabilecek

Teklifte ailelere yönelik yaptırımlar da dikkat çekiyor.

Eğer anne ve babanın aile hukukundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle çocuk ağır suç işlerse, ebeveynlere uygulanacak cezaların yarısından iki katına kadar artırılması öngörülüyor.

Amaç, ailelerin çocuk üzerindeki gözetim ve eğitim sorumluluğunu güçlendirmek.

Çocuk Cezaevi Sistemi Değişiyor

Mevcut sistemde çocuk hükümlüler doğrudan çocuk eğitimevlerine gönderiliyordu.

Yeni düzenlemeyle birlikte ise çocuk hükümlüler önce kapalı çocuk ceza infaz kurumlarında cezalarına başlayacak.

Daha sonra;

iyi hal,

psikolojik değerlendirme,

uzman heyet raporları

incelenerek uygun görülenler çocuk eğitimevlerine sevk edilecek.

Silahını Çocuktan Saklamayana Hapis

Teklif yalnızca çocuk suçlarını değil, çocukların silahlara erişimini de hedef alıyor.

Ateşli silahını güvenli şekilde muhafaza etmeyerek çocuğun eline geçmesine neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülüyor.

Kesici Alet Satışına Yasak Geliyor

Kabahatler Kanunu'nda yapılacak değişiklikle;

bıçak,

kesici,

delici,

bereleyici aletlerin

çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanacak.

Bu fiilleri işleyenlere idari yaptırımlar uygulanacak.

"Suça Sürüklenen Çocuk" İfadesi Tarih Oluyor

Kanun teklifinin dikkat çeken maddelerinden biri de terminoloji değişikliği oldu.

Mevzuatta uzun yıllardır kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi kaldırılıyor.

Bunun yerine "adli süreçteki çocuk" tanımı kullanılacak.

Bu değişiklikle hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan çocukların masumiyet karinesinin daha güçlü şekilde korunması amaçlanıyor.

Rehabilitasyon ve Sosyal Destekler Genişletiliyor

Teklif yalnızca cezaları artırmıyor.

Çocukların yeniden topluma kazandırılması amacıyla yeni yönlendirme tedbirleri de getiriliyor.

Bunlar arasında;

sosyal hizmet desteği,

çevre temizliği çalışmaları,

dijital bağımlılıkla mücadele,

kitap ve kütüphane programları,

alkol, uyuşturucu ve kumar bağımlılığına yönelik rehabilitasyon,

eğitim ve danışmanlık hizmetleri

yer alıyor.

Ayrıca dijital bağımlılık, madde bağımlılığı veya akıl sağlığı nedeniyle kendisi ya da çevresi açısından tehlike oluşturan çocuklar için hızlı sağlık koruma mekanizması kurulacak.

Kamu Kurumları Sürece Dahil Edilecek

Bir çocuk hakkında kamu davası açıldığında artık yalnızca adli makamlar değil;

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,

Millî Eğitim Bakanlığı

da süreçten haberdar edilecek.

Böylece eğitim, sosyal hizmet ve yargı kurumlarının eş güdüm içerisinde çalışması hedefleniyor.

Sosyal İnceleme Raporu Zorunlu Hale Geliyor

15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında iddianame hazırlanabilmesi için sosyal inceleme raporu zorunlu olacak.

Bu rapor olmadan düzenlenen iddianameler iade edilecek.

Bu uygulamayla çocuğun sosyal çevresi, aile yapısı ve gelişim süreci yargılama aşamasında daha etkin şekilde değerlendirilecek.

Yeni düzenleme, hem ağır suçlara karışan çocuklara yönelik cezaların artırılmasını hem de rehabilitasyon, eğitim ve aile sorumluluğunu merkeze alan yeni bir çocuk adalet sisteminin oluşturulmasını hedefliyor. Kanun teklifinin önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülmesinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.