Depozitolu şişe dönemi başlıyor: Marketler artık iade noktası olacak
MARKETLERDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR: DEPOZİTOLU ŞİŞE SİSTEMİ 1 TEMMUZ'DA TÜM TÜRKİYE'DE DEVREYE GİRİYOR
Türkiye’de geri dönüşüm ve sıfır atık alanında önemli bir dönüşüm başlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen “Depozitosu Olan Ambalajlar” sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla ülke genelinde uygulanmaya başlanacak. Yeni sistemle birlikte marketler, bakkallar, büfeler, restoranlar, kafeler ve oteller artık yalnızca satış noktası değil, aynı zamanda depozito iade merkezi olarak da hizmet verecek.
Yeni uygulama kapsamında tüketiciler, üzerinde “DOA” logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını belirlenen iade noktalarına teslim ederek depozito ücretlerini geri alabilecek. İade edilen ambalajlar dijital sistem üzerinden takip edilerek geri dönüşüm sürecine dahil edilecek.
Sistem, sadece çevreyi korumayı değil aynı zamanda ekonomiye katkı sağlamayı da hedefliyor. Yetkililer, uygulamanın tam kapasiteyle devreye girmesiyle birlikte Türkiye ekonomisine yılda yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan katkı sağlanmasının beklendiğini açıkladı.
İŞLETMELER İADE NOKTASINA DÖNÜŞECEK
Temmuz ayından itibaren DOA logolu içecek satışı yapan işletmeler, otomatik olarak sistemin bir parçası haline gelecek. Market, bakkal, büfe, restoran, kafe ve otellerin sisteme dahil olabilmesi için “Depozito Bilgi Yönetim Sistemi” üzerinden kayıt yaptırması gerekiyor.
Büyük marketler ve zincir mağazalarda “Depozito İade Makinesi” kurulumu zorunlu olacak. Küçük işletmelere ise ambalaj toplama ekipmanları ve kayıt cihazları operatör firmalar tarafından ücretsiz sağlanacak. Otel, restoran ve kafeler ise kendi işletmelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek operatör firmalara teslim edecek.
Toplanan ambalajlar belirli merkezlerde sayılıp doğrulanacak, ardından geri dönüşüm tesislerine gönderilerek yeniden ham maddeye dönüştürülecek. Böylece hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de doğal kaynak kullanımının düşürülmesi hedefleniyor.
VATANDAŞLAR PARASINI GERİ ALABİLECEK
Yeni sistemde vatandaşlar, DOA logolu şişe ve kutuları iade ederek depozito ücretlerini geri kazanabilecek. İade bedelleri mobil uygulama üzerinden kullanıcı hesabına aktarılacak. Biriken tutarlar banka hesabına gönderilebilecek, ATM’den çekilebilecek ya da alışverişlerde kullanılabilecek.
Yetkililer, sistem sayesinde sokaklara, sahillere ve ormanlık alanlara bırakılan milyonlarca ambalaj atığının geri dönüşüm zincirine dahil edilmesinin amaçlandığını belirtiyor.
HER YIL 25 MİLYAR AMBALAJ GERİ DÖNÜŞÜME GİRECEK
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, yeni sistemin “at ve unut” alışkanlığını değiştireceğini belirterek, geri kazanım odaklı yeni bir tüketim kültürü oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüm sistemine dahil edilmesinin planlandığını ifade eden Öztürk, işletmelerin bu süreçte kritik rol üstleneceğini vurguladı.
DÜNYADA 20’DEN FAZLA ÜLKEDE UYGULANIYOR
Depozito sistemi halihazırda Avrupa başta olmak üzere 20’den fazla ülkede uygulanıyor. Küresel ölçekte milyonlarca kişinin kullandığı sistemin, 2026 itibarıyla yaklaşık 750 milyon kişiye ulaşması bekleniyor.
Türkiye ise dijital takip altyapısı ve kapsamlı geri dönüşüm modeliyle bu alanda örnek ülkelerden biri olmayı hedefliyor.