En Çok Kazandıran Bölüm Belli Oldu: Pilotaj Zirvede
EN ÇOK KAZANDIRAN MESLEKLER BELLİ OLDU: İLK SIRADA PİLOTAJ VAR TÜİK'in 2024 Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri Raporu Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri’ni kamuoyuyla paylaştı. Raporda lisans ve ön lisans mezunlarının istihdam oranları, iş bulma süreleri, alan uyumu ve kazanç verileri ayrıntılı şekilde incelendi. Çalışma, hangi bölümlerin ve alanların mezunlarına daha hızlı iş bulma imkânı ve daha yüksek gelir sağladığını gözler önüne serdi.
Lisans Mezunlarının İstihdam Oranı Geriledi
2023 yılında lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı %75,6 iken, 2024’te bu oran %75’e düştü. Ön lisans mezunlarında ise düşüş daha belirgin: 2023’te %67,7 olan oran, 2024’te %66,4’e geriledi. Bu veriler, yükseköğretim mezunlarının işgücü piyasasında karşılaştığı zorluklara dikkat çekti.
En Yüksek İstihdam Oranı Tıp Mezunlarında
Lisans düzeyinde en yüksek kayıtlı istihdama sahip bölüm %96,4 ile tıp oldu. Onu sırasıyla özel eğitim öğretmenliği (%95,1), elektrik öğretmenliği (%92,4), dil ve konuşma terapisi (%91,9) ve elektronik öğretmenliği (%91,9) takip etti. Alan bazında ise ilk sırada %86,7 ile “sağlık ve refah” yer aldı.
Ön lisans seviyesinde ise en yüksek istihdam oranı %92,3 ile polis meslek eğitimi bölümünde görüldü. Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı (%88,2), endüstriyel kalıpçılık (%87,4), metalurji (%85,2) ve doğalgaz ve tesisatı teknolojisi (%84,5) bölümleri de yüksek oranlara sahip.
En Hızlı İş Bulanlar: Dil ve Konuşma Terapistleri
Lisans mezunları arasında ilk iş bulma süresi ortalama 14,4 ay olarak açıklandı. Bu süre 2023’e göre değişmedi. Ancak bazı bölümler öne çıktı. Dil ve konuşma terapisi mezunları mezun olduktan sonra ortalama 2,2 ayda iş bulabiliyor. Bu bölümü tıp (4,1 ay), özel eğitim öğretmenliği (4,3 ay), eczacılık (5,1 ay) ve ebelik (7,6 ay) takip etti.
Alan bazında bakıldığında, “sağlık ve refah” lisans mezunları ortalama 8,9 ayda iş buluyor. Mühendislik, bilişim, eğitim ve hizmetler alanı da hızlı iş bulma süresiyle dikkat çekiyor.
Ön lisans mezunlarında ise polis meslek eğitimi bölümü mezunları 2,9 ay ile en kısa sürede iş bulanlar arasında yer aldı. Optisyenlik (9,4 ay), aşçılık (10,9 ay), eczane hizmetleri (11,8 ay) ve kabin hizmetleri (11,8 ay) gibi uygulamalı bölümler de kısa sürede iş bulma avantajı sunuyor.
Kazancı En Yüksek Lisans Bölümü: Pilotaj
TÜİK’in kazanç verilerine göre, 2024 yılında lisans mezunları arasında en yüksek ortalama gelire sahip bölüm pilotaj oldu. Bu bölümü matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, tıp ve uçak mühendisliği izledi.
Ön lisans mezunları arasında ise en yüksek geliri polis meslek eğitimi bölümü sağladı. Uçak teknolojisi, perakende satış ve mağaza yönetimi, marka iletişimi ve elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı bölümleri de dikkat çeken kazanç seviyelerine ulaştı.
Mezunların Yarısı Kendi Alanında Çalışmıyor
Lisans mezunlarının eğitim aldıkları alanda çalışıyor olma oranı %56,1 olarak hesaplandı. Ön lisans mezunlarında ise bu oran %51. Alan bazında en yüksek uyum, %79,9 ile “sağlık ve refah” alanında gözlendi. Bu alanı iş, yönetim ve hukuk (%79,4), eğitim (%63,8), mühendislik (%63,7) ve bilişim (%56,8) takip etti.
En düşük alan uyumu ise %20,1 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında görüldü. Bu durum, mezunların önemli bir kısmının meslek hayatında eğitim aldığı alandan uzaklaştığını gösteriyor.
Ön lisans mezunları için de benzer bir tablo geçerli. İş, yönetim ve hukuk alanında uyum oranı %64,8 iken; sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında bu oran sadece %8,0 oldu.
Sonuç: Sağlık, Havacılık ve Güvenlik Öne Çıkıyor
TÜİK’in 2024 verilerine göre, mezuniyet sonrası hızlı istihdam, yüksek kazanç ve alan uyumu açısından öne çıkan bölümler; sağlık, pilotaj, polislik ve mühendislik temelli alanlar oldu. Özellikle uygulamalı ve meslek odaklı programlar, hem kısa sürede iş bulma hem de gelir açısından avantaj sağlıyor.
Bu veriler, üniversite tercih sürecinde olan adaylar için önemli bir yol haritası sunarken, mezunların da iş gücü piyasasına girişte karşılaştığı zorluklara ışık tutuyor.