İKİNCİ EL ARAÇ ALACAKLAR DİKKAT: MERCEDES'İN GÜMRÜK KAYDI "BUZDOLABI" ÇIKTI!

İKİNCİ EL ARAÇTA YENİ TEHLİKE: MERCEDES'İN GÜMRÜK KAYDI 'BUZDOLABI' ÇIKTI Kocaeli'de ikinci el Mercedes satın alan bir vatandaş, aracın yıllar önce Türkiye'ye girişinde 'buzdolabı' olarak beyan edildiğini öğrenince büyük şaşkınlık yaşadı. Uzmanlar, özellikle eski model ve ithal araç satın alacakların ekspertiz ve hasar kaydıyla yetinmemesi gerektiğini belirterek gümrük geçmişinin de mutlaka araştırılması konusunda uyardı.

İkinci el araç piyasasında kilometre düşürme, ağır hasarı gizleme ve sahte ekspertiz raporlarının ardından bu kez gümrük kayıtları gündeme geldi. Kocaeli’de Mercedes marka bir otomobil satın alan vatandaş, aracın geçmişini araştırdığında beklemediği bir kayıtla karşılaştı.

İddiaya göre otomobil, geçmiş yıllarda Türkiye’ye ithal edilirken daha düşük vergi ödenmesi amacıyla gümrük kayıtlarına “buzdolabı” olarak işlendi. Olayın kamuoyuna yansımasının ardından çok sayıda ithal araç sahibi, otomobillerinin geçmiş kayıtlarını incelemeye başladı.

TEKNİK OLARAK TEMİZ OLMASI YETERLİ DEĞİL

İkinci el araç satın almak isteyen vatandaşlar genellikle aracın hasar kaydına, kilometresine, değişen ve boyanan parçalarına, motor durumuna ve ekspertiz raporuna odaklanıyor. Ancak yaşanan olay, teknik açıdan sorunsuz görünen bir aracın hukuki ve mali geçmişinde ciddi problemler bulunabileceğini ortaya koydu.

Uzmanlara göre özellikle 1990’lı ve 2000’li yıllarda Türkiye’ye getirilen ithal araçlarda daha dikkatli olunması gerekiyor. Gümrük sistemlerinin bugünkü kadar dijital ve birbirine entegre olmadığı dönemlerde yapılan yanlış veya gerçeğe aykırı beyanlar, yıllar sonra aracın mevcut sahibinin karşısına çıkabiliyor.

İTHAL ARAÇLARDA GÜMRÜK GEÇMİŞİ ARAŞTIRILMALI

Uzmanlar, ithal bir otomobil satın alınmadan önce yalnızca Tramer kaydı ve ekspertiz raporuyla karar verilmemesi gerektiğini belirtiyor. Aracın Türkiye’ye hangi tarihte, hangi yöntemle ve hangi ürün sınıfı üzerinden getirildiğinin de araştırılması öneriliyor.

Özellikle aracın yaşı, piyasa değeri, ilk tescil tarihi veya ruhsat bilgileri arasında şüpheli bir durum bulunuyorsa şasi numarası üzerinden daha ayrıntılı inceleme yapılması gerekiyor.

E-DEVLET KAYITLARI KONTROL EDİLMELİ

İkinci el araç satın alacak vatandaşların ilk olarak e-Devlet üzerinden Türkiye Noterler Birliği tarafından sunulan “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” hizmetini kontrol etmesi tavsiye ediliyor. Bu hizmet üzerinden araç üzerindeki bazı hak mahrumiyetleri ve tescil bilgileri görülebiliyor.

Ancak söz konusu sorgulama ekranında aracın eski gümrük beyannamesi veya Türkiye’ye hangi GTİP koduyla getirildiği yer almıyor. Bu nedenle özellikle eski model ithal araçlarda şüphe oluşması durumunda ruhsattaki şasi numarası, motor numarası ve ilk tescil tarihiyle ilgili gümrük idaresine başvurulması gerekiyor.

VERGİNİN ÖDENMESİ GEÇMİŞTEKİ USULSÜZLÜĞÜ ORTADAN KALDIRMIYOR

Vergi uzmanı Ramazan Kalıntaş, bir aracın Türkiye’de tescil edilmiş, vergileri ödenmiş ve muayeneden geçmiş olmasının geçmişteki bütün işlemlerin doğru yapıldığı anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Kalıntaş, eski araçlarda gümrükte verilen beyan ile günümüzde trafik sicilinde bulunan bilgilerin karşılaştırılmasının önemli olduğunu belirtti. Araç satın alınmadan önce ruhsat ve şasi bilgilerinin dikkatlice kontrol edilmesini isteyen Kalıntaş, ithalat geçmişiyle ilgili şüphe bulunması durumunda ilgili gümrük idaresinden resmî bilgi talep edilmesi gerektiğini söyledi.

YILLAR SONRA EK VERGİ VE CEZA ÇIKABİLİR

Geçmişte yapılan hatalı veya sahte bir gümrük beyanı, aracın el değiştirmesinden yıllar sonra bile hukuki sorunlara neden olabiliyor. İncelemeler sonucunda araca hak mahrumiyeti uygulanması, ek vergi çıkarılması veya idari para cezası gündeme gelebiliyor.

Bu durumdan habersiz şekilde aracı satın alan son kullanıcı ise kendisini uzun ve karmaşık bir hukuki sürecin içerisinde bulabiliyor.

TEBLİGAT GELİRSE HEMEN ÖDEME YAPMAYIN

Avukat Erkan Karaoğlu, geçmişteki gümrük işlemleri nedeniyle araç sahibine ek vergi veya ceza çıkarılması durumunda öncelikle dosyanın tamamının incelenmesi gerektiğini ifade etti.

Vatandaşların kendilerine gönderilen tebligatlardaki itiraz ve dava sürelerini kaçırmaması gerektiğini belirten Karaoğlu, dosya incelenmeden doğrudan ödeme yapılmasının doğru olmayabileceğini söyledi. Böyle bir durumda gümrük ve vergi hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması öneriliyor.

İKİNCİ EL ARAÇ ALIRKEN BUNLARI KONTROL EDİN

Uzmanlara göre ikinci el ve özellikle ithal araç satın almadan önce şu kontroller yapılmalı:

Aracın şasi ve motor numarası ruhsat bilgileriyle karşılaştırılmalı.

Hasar ve Tramer kayıtları ayrıntılı şekilde sorgulanmalı.

Kilometre geçmişi ve eski muayene kayıtları incelenmeli.

Araç üzerinde haciz, rehin veya başka bir hak mahrumiyeti bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.

İlk tescil tarihi ile aracın Türkiye’ye giriş bilgileri karşılaştırılmalı.

Eski model ithal araçlarda gümrük geçmişi araştırılmalı.

Şüpheli bir kayıt bulunması durumunda satış işlemi tamamlanmadan resmî kurumlardan bilgi istenmeli.

Ciddi bir hukuki veya mali risk tespit edilirse uzman görüşü alınmalı.

Kocaeli’de yaşanan “buzdolabı çıkan Mercedes” vakası, ikinci el araç alırken yalnızca kaportaya ve motora bakmanın yeterli olmadığını bir kez daha gösterdi. Uzmanlar, vatandaşların sonradan yüksek vergi, ceza veya araç üzerindeki kısıtlamalarla karşılaşmamak için satın alma işleminden önce aracın teknik geçmişi kadar hukuki ve gümrük kayıtlarını da araştırması gerektiğini vurguluyor.