Marketlerde yeni dönem! Dijital etiketlerle anlık zam dönemi başlıyor

MARKETLERDE DİJİTAL ETİKET DÖNEMİ! FİYATLAR SANİYELER İÇİNDE DEĞİŞEBİLECEK Türkiye genelindeki zincir marketlerde yeni bir dönem başlıyor. Kağıt fiyat etiketlerinin yerini almaya başlayan Elektronik Raf Etiketleri (ESL) sistemi, marketlerde fiyat yönetimini tamamen dijital hale getiriyor. Teknolojinin sunduğu kolaylıklar dikkat çekerken, uzmanlar tüketicilerin aleyhine sonuçlar doğurabilecek bazı risklere karşı da uyarıyor.

TEK TUŞLA TÜM TÜRKİYE'DE FİYAT GÜNCELLEMESİ

Yeni sistemde raflardaki fiyat etiketleri artık kağıt yerine elektronik ekranlardan oluşuyor. Marketlerin merkezi sistemine bağlı çalışan bu etiketler sayesinde fiyat değişiklikleri saniyeler içerisinde gerçekleştirilebiliyor.

Bu teknolojiyle birlikte bir market zincirinin genel merkezi, Türkiye'nin dört bir yanındaki şubelerinde bulunan milyonlarca ürünün fiyatını tek bir komutla aynı anda güncelleyebilecek. Böylece çalışanların tek tek etiket değiştirmesine gerek kalmayacak.

GÜNLÜK DEĞİL, SAATLİK FİYAT DEĞİŞİMİ MÜMKÜN

Uzmanlar, dijital etiketlerin en çok tartışılan yönünün fiyat değişikliklerinin çok daha sık yapılabilmesi olduğunu belirtiyor.

Geçmişte haftalık veya belirli dönemlerde yapılan zamlar, artık günlük hatta saatlik olarak uygulanabilecek. Özellikle tüketicilerin fark etmesinin zor olduğu küçük fiyat artışlarının yaygınlaşabileceği ifade ediliyor.

Bir ürünün fiyatı bugün 49,90 TL iken ertesi gün 50,90 TL'ye, birkaç gün sonra ise 51,90 TL'ye yükseltilebilecek. Bu durumun "mikro zam" olarak adlandırıldığı belirtiliyor.

YAPAY ZEKA FİYATLARI BELİRLEYEBİLİR

Sistemin en dikkat çekici taraflarından biri ise yapay zekâ destekli dinamik fiyatlandırma uygulamaları.

Gelişmiş yazılımlar; müşteri yoğunluğu, alışveriş saatleri, hava durumu, stok durumu ve tüketici davranışlarını analiz ederek ürün fiyatlarını otomatik olarak değiştirebiliyor.

Bu senaryoda sıcak yaz günlerinde dondurma ve soğuk içeceklerin, yağışlı havalarda şemsiyelerin, yoğun alışveriş saatlerinde ise bazı temel gıda ürünlerinin fiyatlarının talebe göre yükselmesi mümkün hale gelebilir.

DENETİM ENDİŞESİ GÜNDEMDE

Tüketici hakları savunucuları, dijital sistemlerin denetim açısından da bazı soru işaretleri oluşturduğunu belirtiyor.

Fiyatların saniyeler içinde değiştirilebilmesi nedeniyle denetim sırasında fiyatların geçici olarak düşürülmesi ve sonrasında yeniden yükseltilmesi ihtimali tartışılıyor. Bu nedenle uzmanlar, yapılan tüm fiyat değişikliklerinin kayıt altına alınacağı ve geriye dönük incelenebileceği zorunlu bir denetim sistemi oluşturulmasını öneriyor.

ABD'DE DE TARTIŞILIYOR

Elektronik raf etiketi uygulaması yalnızca Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesinde de gündemde.

ABD'de bazı siyasetçiler ve tüketici örgütleri, yapay zekâ destekli fiyatlandırma sistemlerinin tüketiciler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği gerekçesiyle daha sıkı denetlenmesi gerektiğini savunuyor. Bazı eyaletlerde sistemin sınırlandırılması yönünde tartışmalar sürüyor.

TÜKETİCİLERİ NASIL ETKİLEYECEK?

Uzmanlara göre dijital etiketler marketler için önemli maliyet avantajı ve operasyonel kolaylık sağlarken, fiyat değişikliklerinin daha hızlı yapılabilmesi tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını da değiştirebilir.

Önümüzdeki dönemde marketlerde dijital etiket kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte fiyat hareketlerinin daha yakından takip edilmesi ve tüketici haklarını koruyacak yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor. Özellikle temel gıda ürünlerinde uygulanacak fiyat politikaları, sistemin kamuoyu tarafından nasıl karşılanacağını belirleyen en önemli unsur olacak.