Mesai Dışı Eğitime Katılan Çalışanlara İzin ya da Ücret Verilecek
KDK'DEN EMSAL KARAR! MESAİ DIŞI EĞİTİME KATILAN ÇALIŞANLARA İZİN VEYA ÜCRET HAKKI Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kamu çalışanlarını yakından ilgilendiren dikkat çekici bir tavsiye kararına imza attı. Mesai saatleri dışında düzenlenen hizmet içi eğitimlere katılan personelin bu sürelerinin "fazla çalışma" kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine hükmeden KDK, çalışanlara izin verilmesi ya da fazla mesai ücretinin ödenmesi yönünde görüş bildirdi.
BAŞVURU HASTANE PERSONELİNDEN GELDİ
Olay, bir devlet hastanesinde görev yapan acil tıp uzmanının yaptığı başvuruyla gündeme geldi. Sağlık çalışanı, kurum tarafından görevlendirilerek katıldığı 8 saatlik hizmet içi eğitimin mesai saatleri dışında gerçekleştirildiğini, buna rağmen kendisine herhangi bir ek ödeme yapılmadığını ve izin hakkı da tanınmadığını belirterek Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurdu.
Başvuruyu inceleyen KDK, eğitim faaliyetinin kurum tarafından zorunlu tutulduğunu ve çalışanın bu süreçte fiilen görev yaptığını değerlendirerek önemli bir sonuca ulaştı.
"FAZLA ÇALIŞMA" KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMELİ
Kararda, mesai saatleri dışında gerçekleştirilen hizmet içi eğitimlerin çalışan açısından serbest zaman değil, iş kapsamında yerine getirilen bir faaliyet olduğu vurgulandı. Bu nedenle eğitim süresinin fazla çalışma olarak kabul edilmesi gerektiği ifade edildi.
KDK, çalışanın eğitim nedeniyle harcadığı zamanın karşılıksız bırakılamayacağını belirterek, öncelikli olarak personele izin verilmesi gerektiğini, bunun mümkün olmaması halinde ise fazla mesai ücreti ödenmesinin hukuka uygun olacağını kaydetti.
DİNLENME HAKKI VURGUSU
Kararda özellikle sağlık çalışanlarının yoğun çalışma temposuna dikkat çekildi. Sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi gerektiği belirtilirken, çalışanların dinlenme hakkının da anayasal güvence altında olduğu hatırlatıldı.
KDK, personelin mesai dışındaki eğitim faaliyetleri nedeniyle oluşan ek çalışma süresinin telafi edilmemesinin çalışan verimliliğini ve iş barışını olumsuz etkileyebileceğine işaret etti.
"ÜCRETSİZ ÇALIŞTIRMA ANAYASAYA AYKIRI"
Kararın en dikkat çeken bölümünde ise Anayasa vurgusu yer aldı. KDK, fazla çalışma karşılığında ne izin ne de ücret verilmemesinin "angarya yasağı" ile bağdaşmayacağını belirtti.
Kararda, "Ücret emeğin karşılığıdır. Fazla çalışma yaptırılan personele karşılığının verilmemesi, Anayasa'nın angarya yasağını düzenleyen hükümleri ile ücretin emeğin karşılığı olduğunu belirten hükümlerine aykırılık oluşturabilir" değerlendirmesinde bulunuldu.
TÜM KAMU ÇALIŞANLARINI İLGİLENDİRİYOR
Uzmanlar, kararın yalnızca sağlık çalışanlarıyla sınırlı olmadığını, mesai saatleri dışında zorunlu eğitim, seminer, sertifika programı veya benzeri görevlendirmelere katılan tüm kamu personeli açısından emsal niteliği taşıdığını belirtiyor.
KDK'nin tavsiye kararı bağlayıcı olmasa da, kamu kurumlarının benzer durumlarda çalışanların hak kaybı yaşamaması için izin veya ücret uygulamasını dikkate alması bekleniyor. Bu kararın önümüzdeki dönemde kamu personelinin fazla mesai ve hizmet içi eğitim uygulamalarında önemli bir referans olması öngörülüyor.