Sakarya'da sıcak hava dalgalarının risk haritası çıkarıldı
Sakarya Üniversitesi'nde yürütülen araştırmada, sıcak hava dalgalarının 65 yaş ve üzerindeki nüfus açısından oluşturabileceği riskler ilçe düzeyinde incelendi. Çalışmada güney ilçelerindeki maruziyet dikkat çekerken, Taraklı öne çıkan yerleşimler arasında gösterildi.
Sakarya’da sıcak hava dalgalarının kent genelinde aynı sıklıkta ve şiddette yaşanmadığı, yaşlı nüfusun bu koşullardan etkilenme düzeyinin de ilçelere göre değiştiği belirlendi. Sakarya Üniversitesi’nde (SAÜ) hazırlanan proje kapsamında, 65 yaş ve üzerindeki kırılgan nüfusun dağılımı ile sıcak hava dalgalarının etkili olduğu alanlar birlikte değerlendirilerek risk bölgeleri haritalandırıldı.
İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Beyza Ustaoğlu’nun yürütücülüğünü üstlendiği “Bilimden Uygulamaya: İklim Değişikliğine Uyum İçin Sektörler Arası Çözümler” başlıklı projede, yapay zekâ destekli yenilikçi uygulamalardan yararlanıldı. Çalışmada iklim değişikliğinin halk sağlığının yanı sıra tarım, biyoçeşitlilik, göç ve insan hareketliliği üzerindeki etkileri de ele alındı.
Araştırmanın sonuçları, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) paylaşıldı. YÖK Pavilyonu’ndaki panelde sunumu Dr. Öğretim Üyesi Ayşe Atalay Dutucu, Doç. Dr. Muhammet Kaçmaz ve Doç. Dr. Derya Evrim Koç gerçekleştirdi.
Prof. Dr. Ustaoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, öncelikle 65 yaş ve üzerindeki nüfusun hangi ilçelerde yoğunlaştığını incelediklerini belirtti. Bu dağılımı sıcak hava dalgalarının sıklığı, süresi ve şiddetiyle birlikte değerlendirdiklerini aktaran Ustaoğlu, özellikle yaz aylarında maruziyetin arttığı ilçeleri yerel ölçekte tespit ettiklerini ifade etti.
Bulgulara göre Sakarya’nın kuzeyinde yaşlı nüfusun yoğunlaştığı ilçeler bulunmasına rağmen sıcak hava dalgaları bu bölgelerde daha seyrek görülüyor. Güney kesimlerde ise maruziyet artıyor. Ustaoğlu, Taraklı’nın sıcak hava dalgalarının yoğun yaşandığı ve maruziyetin yüksek olduğu ilçelerden biri olduğunu kaydetti.
Çalışmada sıcak hava dalgası görülen günlerde ek ölümlerin yaşanıp yaşanmadığı da araştırıldı. Ustaoğlu, istatistiksel modellemelerde bu günlerde ölüm yükünde artış görüldüğünü, son 10 yılda sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı ölüm risklerinin yükseldiğini belirtti. İl genelindeki değerlendirmelerin yanında ilçe düzeyindeki farklılıkların da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Projenin hedefleri arasında, elde edilen bilimsel bulguları uygulamaya dönüştürecek çözümler geliştirmek de bulunuyor. Erken uyarı sistemleri için sağlık sektörüyle iş birliği yürütülürken, otobüs duraklarına soğutma sistemleri ve iklimlendirme üniteleri kurulması gibi öneriler de gündeme getiriliyor.
Ustaoğlu, iklim değişikliğinin küresel bir sorun olmasına karşın etkilerinin yerelde hissedildiğine dikkat çekerek, uyum çalışmalarının her ilçenin nüfus yapısı ve maruziyet düzeyi gözetilerek ortak çözümlerle geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.