Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca normal şartlarda belirli enflasyon eşiklerinin aşılması halinde mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerekiyordu. Ancak kabul edilen kanun teklifiyle, şartlar oluşsa bile üç yıl boyunca bu uygulamaya ara verilmiş oldu. Ayrıca Cumhurbaşkanına, bu süreyi 3 yıl daha uzatma yetkisi tanındı.
İş yükü ve ceza riski belirleyici oldu
Düzenlemenin arkasında özellikle KOBİ’lerin yaşadığı pratik sorunlar bulunuyor. Enflasyon muhasebesi, küçük ve orta ölçekli mükellefler açısından hem ciddi bir iş yükü hem de ek vergi riskleri doğuruyordu. Uygulamada yapılabilecek hataların ilave vergi ve cezalarla sonuçlanma ihtimali de meslek mensuplarının en çok dile getirdiği sorunlar arasında yer aldı.
TBMM, karar sürecinde ayrıca 2023 ve 2024 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmeleriyle mali tabloların büyük ölçüde enflasyon etkisinden arındırıldığını ve mükelleflere sürekli yeniden değerleme imkânı tanındığını da dikkate aldı.
Yeniden değerleme devam edecek
Erteleme kararı, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesine engel değil. Mükellefler, önceki yıllarda olduğu gibi bu varlıklarını yeniden değerleyebilecek, amortismanlarını güncellenmiş tutarlar üzerinden ayırabilecek. Bu işlem nedeniyle ayrıca bir vergi ödemesi yapılmayacak.
Finansal kuruluşlar için özel durum
2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesinden doğan kar veya zarar farkını vergi matrahına dahil etmeyen bazı kuruluşlar da yeni düzenleme kapsamına alındı. Bankalar, finansal kiralama ve faktoring şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ile kamu iktisadi teşebbüsleri gibi kurumlar, 2025–2027 dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmayacak.
Yeni düzenleme, özellikle KOBİ’ler açısından mali tabloların hazırlanmasında daha öngörülebilir ve sade bir dönemin kapısını aralarken, meslek mensuplarının uzun süredir dile getirdiği taleplerin de yasama organında karşılık bulduğunu gösteriyor.
