Kağıt Var, Çalışma Yoksa Geçerli Sayılmayacak
Yıllardır birçok sigortalı, geçmişte adına düzenlenmiş ancak prim yatırılmamış işe giriş bildirgelerini emeklilik başlangıcı saydırmanın yollarını arıyordu. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin verdiği son kararla bu yöntem büyük ölçüde geçerliliğini yitirdi.
Yüksek Mahkeme’ye göre; bir sigorta girişinin geçerli sayılabilmesi için fiili çalışmanın somut belgelerle desteklenmesi şart. Prim ödemesi ve bordro kaydı bulunmayan bir giriş bildirgesi, artık tek başına yeterli delil kabul edilmiyor.
Dosya Çanakkale’den Yargıtay’a Taşındı
Karara konu olayda, Çanakkale’de yaşayan bir vatandaş, 1992 yılında bir iş yerinde çalışmaya başladığını ve bu tarihte adına sigorta giriş bildirgesi düzenlendiğini belirterek dava açtı. Amaç, bu tarihi sigorta başlangıcı saydırarak emeklilik süresini öne çekmekti.
Yerel mahkeme ve istinaf, kısa süreli de olsa çalışmanın gerçekleşmiş olabileceği kanaatiyle davacıyı haklı buldu. Ancak dosya Yargıtay’a taşındığında tablo değişti. Yüksek Mahkeme, “fiili çalışma açık ve net biçimde ispatlanmalı” diyerek kararları bozdu.
Yargıtay’dan Açık Mesaj: İspat Şart
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararında, sosyal güvenlik hukukunun en önemli ilkelerinden biri olan “resen araştırma” ilkesine dikkat çekti. Buna göre:
İşe giriş bildirgesi tek başına sigortalılık başlangıcı sayılmaz
Bordro ve prim kayıtları yoksa, çalışmanın varlığı güçlü delillerle kanıtlanmalı
Tanıklar rastgele değil, o dönemde gerçekten kayıtlı çalışan kişiler arasından seçilmeli
Gerekirse komşu iş yerleri, belediye ve meslek odaları üzerinden araştırma yapılmalı
Tanık Yetmez, Belge Konuşur
Kararda dikkat çeken bir diğer unsur ise tanık beyanları oldu. Yargıtay, yalnızca tanık anlatımlarına dayanılarak sigortalılık başlangıcının belirlenemeyeceğini vurguladı. Tanıkların, olayın geçtiği dönemde fiilen çalışan ve kayıtları bulunan kişiler olması gerektiği özellikle belirtildi.
Emeklilik Başvurusu Yapacaklar İçin Kritik Uyarı
Bu karar, özellikle EYT kapsamında ya da emeklilik yaşını doldurmaya yaklaşan sigortalılar için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Geçmişte “boş kalan” sigorta girişlerine güvenerek yapılan hesapların yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor.
Uzmanlar, emeklilik başvurusu öncesinde şu kontrollerin mutlaka yapılmasını öneriyor:
Sigorta giriş tarihine ait prim ödemeleri var mı?
Maaş bordrosu, özlük dosyası ya da resmi kayıt bulunuyor mu?
Hizmet tespit davası açılacaksa, aynı dönemde çalışmış kayıtlı kişiler tanık olarak gösterilebiliyor mu?
Bu kararla birlikte emeklilikte “giriş var mı?” sorusunun yerini artık “çalışma ispatlı mı?” sorusu almış durumda.
