İnternetteki Korkutucu Başlıklar Yanıltıyor
Son yıllarda sosyal medyada “tıklanma” odaklı başlıklarla PPİ’lerin uzun süreli kullanımının böbrek hastalığı, demans, kemik erimesi, enfeksiyonlar ve vitamin eksikliklerine yol açtığı iddialarının yaygınlaştığını belirten Boğa, bu içeriklerin halkta gereksiz korku oluşturduğunu vurguladı. “Mide koruyucu kullanmak tehlikeli mi?” sorusunun bu nedenle sık sorulduğunu ifade etti.
“Literatürü Değiştiren İlaçlar”
PPİ’lerin mide asidini güçlü biçimde baskıladığını hatırlatan Boğa, bu ilaçların ülser, gastroözofageal reflü ve gastrit gibi asitle ilişkili hastalıklarda yaygın biçimde kullanıldığını söyledi. Etkinlik düzeylerinin o kadar yüksek olduğunu, bazı cerrahi girişimleri tıp literatüründen çıkardıklarını belirtti.
Bilimsel Veriler Ne Diyor?
Otuz yılı aşkın süredir kullanılan PPİ’lerin milyonlarca hastada etkinliğinin kanıtlandığını aktaran Boğa, hekim kontrolünde doğru endikasyonla kullanıldığında yaşam kalitesini belirgin artırdığını ve ciddi komplikasyonları önlediğini söyledi. Reflü tedavi edilmezse yemek borusunda yara, darlık ve Barrett özofagusu gibi sorunların gelişebileceğini; mide ülserlerinde ise kanama ve delinme riskinin arttığını hatırlattı. PPİ’lerin bu riskleri düşürdüğünü vurguladı.
“Korkular Büyük Ölçüde Abartılı”
Güncel ve kapsamlı araştırmaların, PPİ’lerin iddia edilen ciddi yan etkilerde anlamlı bir risk artışı oluşturmadığını gösterdiğini belirten Boğa, özellikle demansla ilgili endişelere dikkat çekti. Geçtiğimiz yıl yayımlanan genetik temelli Mendelian randomizasyon çalışmalarında, PPİ kullanımının bunama riskini artırdığına dair kanıt bulunmadığını aktardı. Benzer şekilde, uygun kontrol gruplarıyla yapılan çalışmalarda kronik böbrek hastalığı riskinde de belirgin bir fark saptanmadığını söyledi.
En Büyük Sorun: Keyfî Başlama ve Kesme
Toplumda PPİ’lerin gereksiz ve uzun süreli kullanımının da bulunduğunu ifade eden Boğa, asıl sorunun doktor önerisi olmadan ilaca başlanması ve yine keyfî biçimde kesilmesi olduğunu vurguladı. “Yapay zekâya sorarak ilaç kullanmak ya da bırakmak son derece yanlış. En doğru kararı, gerçekten ihtiyaç olup olmadığını değerlendiren hekim verir” dedi.
Uzmanlar, PPİ’lerin hekim kontrolünde ve doğru endikasyonla kullanıldığında genel olarak güvenli olduğunu; internetteki genelleyici ve korkutucu paylaşımlara göre değil, tıbbi değerlendirmeye göre hareket edilmesi gerektiğini vurguluyor.
