İlk taslakta yaklaşık 55 bin mahkûmun tahliye edilmesi öngörülüyordu ancak AK Parti’nin eklediği önergeyle bazı suçların kapsam dışına alınmasıyla bu sayının düşeceği belirtiliyor.
Hangi suçlar kapsam dışında?
Yeni düzenlemeyle, kamuoyunda “Kovid-19 tahliyeleri” olarak bilinen erken infaz uygulamasında aile içi cinayetler, cinsel saldırı, çocuk istismarı ve örgütlü suçlar tamamen kapsam dışına çıkarılıyor.
Böylece bu suçlardan hükümlü olanlar erken tahliyeden yararlanamayacak.
Erken infaz düzenlemesi
Teklif, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar için geçerli olacak.
Buna göre:
Toplam cezası 10 yıldan az olan hükümlüler kapalı cezaevinde 1 ayını,
10 yıl ve daha fazla cezası olanlar ise 3 ayını geçirdikten sonra açık cezaevine ayrılabilecek.
Açık cezaevinde en az 3 ay kalanlar, denetimli serbestlik hakkından 3 yıl erken yararlanabilecek.
Cezalar birçok suçta artırılıyor
Yargı paketinin önemli başlıklarından biri de ceza artırımları:
Taksirle yaralama suçunun alt ve üst sınırları yükseltildi.
Kurusıkı silahlarla tehlike oluşturma eylemleri ilk kez açık şekilde cezaya bağlandı.
Motorlu araçların güvenini kötüye kullanma nitelikli hal olarak düzenlendi.
Örgüt kurma suçunda hem alt hem üst sınırlar artırıldı.
Örgüt faaliyetlerinde çocukların kullanılması, cezanın yarıdan bir kata kadar yükselmesine neden olacak.
Dolandırıcılık davalarında yeni kural
“Dolandırıcılık” suçuna ilişkin yargılama bundan böyle asliye ceza mahkemelerinde yapılacak.
Devam eden davalar ise mevcut görevli mahkemelerde sonuçlandırılacak.
Avukatlara disiplin cezaları yeniden düzenlendi
Avukatlık Kanunu’nda yapılan kapsamlı değişiklikle disiplin cezaları;
uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarma olarak yeniden tanımlandı.
Tekerrür halinde cezalar bir derece ağır uygulanacak.
Meslekten çıkarma dışındaki disiplin cezaları 5 yıl sonra sicilden silinebilecek.
Ulaşım araçlarının engellenmesi artık suç
Teklif, ulaşım güvenliğiyle ilgili önemli düzenlemeler içeriyor:
Kara aracı hareketinin engellenmesi: 1–3 yıl
Aracın kaçırılması: 2–5 yıl
Deniz veya demiryolu araçları için cezalar: 3–7 yıl
Hava aracı hareketinin engellenmesi: 5–10 yıl
Hava aracının kaçırılması: 7–12 yıl
Bilişim suçlarında hesaplara 48 saatlik bloke
Dolandırıcılık, nitelikli hırsızlık ve banka/kredi kartı suçlarında şüpheli işlemlerin yapıldığı hesaplar, finans kuruluşları tarafından 48 saatliğine askıya alınabilecek.
Savcılık bu süre içinde el koyma kararı verebilecek.
Talebe rağmen gerekleri yerine getirmeyen bankalara 50 bin TL – 300 bin TL arasında idari para cezası uygulanacak.
İnternette kişilik hakları ihlali için hızlı kaldırma dönemi
Hakaret, iftira ve benzeri ihlallerde sulh ceza hâkimlikleri:
24 saat içinde içeriğin çıkarılması
Gerekirse erişimin engellenmesi
kararı verebilecek.
Hakim, tüm siteyi kapatma kararı ancak URL engellemesinin yetersiz kaldığı durumlarda verebilecek.
Kararları uygulamayan platformlara bant daraltma yaptırımı getirilecek:
Önce %50
30 gün içinde gereği yapılmazsa %90’a kadar
Telekom ve mobil hatlarda sıkı kimlik doğrulama
Elektronik haberleşme alanında yapılan düzenlemeye göre:
Kimlik doğrulaması biyometrik veri ile yapılacak.
Yabancı uyruklular 6 ay içinde aboneliklerini güncelleyecek, aksi halde hatları kapatılacak.
Bir kişi adına açılabilecek hat sayısına sınırlama getirilecek.
Usulsüzlük yapan işletmeciler için bin liradan 1 milyon liraya kadar para cezası uygulanabilecek.
Esnafın fiyat tarifesine yeni sistem
Esnaf ve sanatkârların hazırladığı fiyat tarifeleri artık:
Önce oda tarafından hazırlanacak,
Ardından bağlı olunan birlik tarafından 30 gün içinde onaylanacak.
Bakanlık görüşüne tabi tarifelerde süreç duracak, gerekirse uzlaşma komisyonu devreye girecek.
Yargı Paketi’nin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’na gelmesi ve kabul edilmesi halinde birçok alanda yeni dönem başlamış olacak. Paket, hem cezaların caydırıcılığını artırmayı hem de belli suçlarda infaz süreçlerini hafifletmeyi amaçlıyor.
