12 Ağustos Çarşamba günü gerçekleşecek güneş tutulması, gökyüzü meraklılarının yanı sıra Türkiye’de 1999 yılını hatırlayan vatandaşların da dikkatini çekti. 11 Ağustos 1999’da yaşanan güneş tutulmasından yalnızca günler sonra 17 Ağustos Marmara Depremi’nin meydana gelmesi, yıllardır iki olay arasında bağlantı olup olmadığı yönündeki tartışmaları beraberinde getiriyor.Astronom Dr. Sabiha Tunçel Güçtekin ise güneş tutulmaları ile depremler arasında bilimsel olarak ortaya konulmuş bir ilişki bulunmadığını vurguladı.
Güneş tutulması nasıl meydana geliyor?
Güneş tutulması, Ay’ın yeni ay evresinde Dünya ile Güneş arasına girmesiyle gerçekleşiyor. Ay’ın Güneş’i kısmen veya tamamen örtmesi sonucunda gölgesi Dünya üzerine düşüyor ve tutulmanın gözlemlendiği bölgelerde gündüz saatlerinde kısa süreli bir kararma yaşanabiliyor.Tutulma sırasında Güneş, Ay ve Dünya aynı doğrultuya geliyor.Atmosferde kısa süreli değişiklikler yaşanabilir
Dr. Güçtekin’in verdiği bilgilere göre tutulma sırasında Güneş’ten gelen radyasyonun geçici olarak azalması nedeniyle özellikle iyonosfer tabakasında bazı değişiklikler meydana gelebiliyor.Hava sıcaklığında kısa süreli düşüş, rüzgârın hızında veya yönünde değişiklik ve iyonosferdeki elektron yoğunluğunda dalgalanmalar görülebiliyor. Bu değişikliklerin bazı radyo, telsiz ve uydu sinyalleri üzerinde kısa süreli etkileri olabileceği belirtiliyor.Ancak bu durumun Dünya’nın temel manyetik alanına zarar verecek büyüklükte olmadığı ifade ediliyor.Tutulmayı izlerken göz sağlığına dikkat
Güneş tutulmasının insan sağlığı üzerinde doğrudan zararlı bir etkisi bulunmadığını belirten Güçtekin, en önemli tehlikenin Güneş’e korumasız şekilde bakmak olduğuna dikkat çekti.Tutulma sırasında çıplak gözle Güneş’e bakılması retinada kalıcı hasara yol açabiliyor. Özellikle sıradan güneş gözlükleri, röntgen filmi veya isli cam gibi yöntemlerin güvenli olmadığı belirtiliyor.Tutulmayı izlemek isteyenlerin bu amaçla üretilmiş uygun standarttaki güneş tutulması gözlüklerini veya gerekli güneş filtresine sahip gözlem ekipmanlarını kullanması gerekiyor.Güneş tutulması deprem habercisi mi?
1999 Marmara Depremi nedeniyle Türkiye’de sık sık gündeme gelen “Güneş tutulması depremi tetikler mi?” sorusuna Güçtekin net yanıt verdi.Güneş tutulmasının depremleri tetiklediğini gösteren bilimsel bir kanıt bulunmadığını ifade eden Güçtekin, depremlerin yer kabuğundaki tektonik hareketler ve faylarda biriken gerilim sonucunda meydana geldiğine dikkat çekti.Güneş tutulması ise Dünya, Ay ve Güneş’in konumlarıyla ortaya çıkan astronomik bir olay olarak gerçekleşiyor.“Her tutulmanın ardından deprem beklenmemeli”
Türkiye’nin aktif fay hatlarının bulunduğu bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Güçtekin, ülkede her gün farklı büyüklüklerde çok sayıda sarsıntının meydana gelebildiğini ancak bunların güneş tutulmasıyla ilişkilendirilmesinin bilimsel bir temele dayanmadığını belirtti.1999 yılında güneş tutulmasının hemen ardından büyük Marmara Depremi’nin yaşanmış olması nedeniyle oluşan endişenin anlaşılabilir olduğunu belirten uzmanlar, zamansal yakınlığın iki olay arasında neden-sonuç ilişkisi bulunduğu anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.Vatandaşların güneş tutulmasını deprem veya başka bir doğal afetin habercisi olarak değerlendirmemesi, deprem konusunda ise astronomik olaylardan bağımsız olarak bilimsel veriler ve resmi kurumların açıklamalarını takip etmesi önem taşıyor. 
