Silahını çocuğun erişebileceği şekilde muhafaza edenlere de 3 yıla kadar hapis cezası getirildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda görüşmeleri tamamlanan Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı.Yeni kanun; suça sürüklenen çocukların ceza sorumluluğu, yaş nedeniyle uygulanacak indirimler, çocuk hükümlülerin cezalarının infazı, eğitimevlerine geçişleri ve ailelerin çocuklara karşı yükümlülükleri başta olmak üzere çok sayıda konuda yeni hükümler içeriyor.Silahını çocuğun ulaşabileceği şekilde bırakana hapis
Kanunla Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir hüküm eklendi.Buna göre, ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi nedeniyle bir çocuğun silahı ele geçirmesine sebep olan kişi cezalandırılacak.Eylemin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması durumunda silah sahibine 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.12-15 yaş arasındaki çocuklarda yeni kriterler
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklik, suç tarihinde 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukları da kapsıyor.Bu yaş grubundaki bir çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediği tespit edilirse ceza sorumluluğu bulunmayacak.Ancak çocuk hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine karar verilebilecek.Çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algıladığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğu belirlenirse cezai sorumluluk gündeme gelecek.Bu durumda ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.Diğer hapis cezalarında yarı oranında indirim yapılacak ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.12-15 yaş grubunda hakime takdir yetkisi
Düzenlemenin öne çıkan maddelerinden biri de 12-15 yaş grubundaki çocukların ceza rejimine ilişkin oldu.Yeni hükümle, gerekli şartların oluşması halinde bu yaş grubundaki çocuklara bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi tanındı.15-18 yaş grubunda ceza sınırları değişiyor
Suç tarihinde 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler açısından uygulanacak cezalar da yeniden düzenlendi.Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.Diğer cezalarda üçte bir oranında indirim uygulanacak. Bu kapsamdaki her bir fiil nedeniyle verilecek hapis cezası ise 15 yıldan fazla olamayacak.Bazı ağır suçlarda yaş indirimi uygulanmayabilecek
Kanunun en dikkat çeken bölümlerinden biri 15-18 yaş grubundaki çocukların işlediği ağır suçlara ilişkin düzenleme oldu.Kasten öldürme ile ağır sonuçlara yol açan bazı kasten yaralama suçlarında mahkeme tarafından yaş indiriminin uygulanmamasına karar verilebilecek.Hakim karar verirken olayın özelliklerini ayrı ayrı değerlendirecek.Kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun hangi amaç ve saikle işlendiği, suçun işleniş şekli ve çocuğun daha önce kasıtlı bir suç nedeniyle hapis cezasına mahkum olup olmadığı dikkate alınabilecek.Özellikle mağdurun iyileşme imkanı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, bir organının ya da duyusunun işlevini kaybetmesine, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin ortadan kalkmasına, yüzünün kalıcı şekilde değişmesine, gebe bir kadının çocuğunu düşürmesine ya da kişinin ölümüne yol açan ağırlaşmış yaralama suçları bu kapsamda değerlendirilebilecek.Aile yükümlülüğünü yerine getirmeyene daha ağır ceza
Yeni kanun yalnızca suça sürüklenen çocuklara ilişkin hükümleri değil, anne ve babaların çocuklara ve aileye karşı yükümlülüklerini ilgilendiren değişiklikleri de içeriyor.Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilere şikayet üzerine uygulanan "1 yıla kadar hapis" cezası değiştirildi.Yeni düzenlemeyle ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis olacak.Hamile kadını çaresiz durumda terk etmenin cezası artıyor
Hamile olduğunu bildiği eşini veya birlikte yaşadığı ve kendisinden hamile olduğunu bildiği evli olmayan kadını çaresiz durumda terk eden kişilere yönelik cezalar da artırıldı.Mevcut 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasının alt ve üst sınırı yükseltilerek 6 aydan 2 yıla kadar hapis olarak belirlendi.Kanunda belirtilen yükümlülük ihlallerinin çocuğun kasten öldürme veya belirli ağırlaşmış yaralama suçlarını işlemesine yol açması halinde ise şikayet şartı aranmayacak.Bu durumda faile verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılabilecek.Çocuğunun güvenliğini ağır şekilde tehlikeye atan ebeveyne 3 yıla kadar hapis
Çocukların güvenliği ve sağlığına ilişkin ebeveynlerin sorumluluğu konusunda da cezalar artırıldı.İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı, onur kırıcı davranışlar ya da maddi ve manevi özen eksikliği nedeniyle çocuğunun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne veya babaya 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.Daha önce bu suç için 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası öngörülüyordu.15 yaşından küçük çocuklarda sosyal inceleme
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında yürütülen soruşturmalarda sosyal inceleme süreci de önem kazanacak.Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine verilmesinden itibaren 15 gün içerisinde soruşturma aşamasındaki belgeleri inceleyecek.15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yapılmadan iddianame düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda eksik veya hatalı hususlar belirtilerek iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilecek.Çocuk hükümlüler için infaz sistemi değişiyor
Düzenlemeyle çocuk hükümlülerin cezalarının nasıl infaz edileceğine ilişkin sistemde de değişikliğe gidildi.Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlatılması yerine, kural olarak infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak.Çocuğun iyi halli olduğunun belirlenmesinin ardından çocuk eğitimevine ayrılabilmesi mümkün olacak.12-18 yaş grubundaki çocuklar; cinsiyetleri, fiziksel gelişimleri ve işledikleri suçların türleri dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında ayrı bölümlerde barındırılacak.Eğitimevine geçiş en geç 3 ayda bir değerlendirilecek
Çocuk hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılıp ayrılmayacağı düzenli olarak değerlendirilecek.Bu değerlendirme idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir gerçekleştirilecek.Sürece psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı ve öğretmen gibi uzmanlardan en az biri katılacak. Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek bir avukat da değerlendirme sürecinde yer alabilecek.Eğitimevine ayrılması uygun görülmeyen çocuk hükümlünün yeniden değerlendirilmesi için geçecek süre 6 aydan fazla olamayacak.Kısa süreli cezalarda doğrudan eğitimevi
Kanun bazı çocuk hükümlüler için istisna da getiriyor.Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.Firar eden çocuk kapalı kuruma gönderilebilecek
Çocuk eğitimevinde bulunan hükümlülerden firar edenler veya başka bir suç nedeniyle haklarında tutuklama kararı verilenler, idare ve gözlem kurulunun kararıyla çocuk kapalı ceza infaz kurumuna gönderilebilecek.Ayrıca kapalı ceza infaz kurumuna iade veya odaya kapatma disiplin cezası kesinleşenler ile kurum düzeni ya da kişilerin güvenliği açısından tehlike oluşturduğu değerlendirilen çocuklar hakkında da benzer uygulama yapılabilecek.Çocuk hükümlülerin hangi şartlarda eğitimevlerine ayrılacağı, burada ne kadar süre kalacağı ve yeniden kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine ilişkin ayrıntılar yönetmelikle düzenlenecek.15 yaşına kadar cezaevinde geçirilen 1 gün, 2 gün sayılacak
Koşullu salıverilme hesaplamasında da çocuk hükümlülere yönelik yeni bir hüküm getirildi.Buna göre hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında 2 gün olarak dikkate alınacak.Ancak bu avantaj bütün suçlarda geçerli olmayacak.Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları uygulamanın dışında tutulacak.Çocuk adalet sisteminde kapsamlı değişiklik
TBMM'de kabul edilerek yasalaşan düzenleme; çocukların cezai sorumluluğundan yaş indirimlerine, infaz kurumlarından eğitimevlerine geçişe, ailelerin sorumluluğundan silahların güvenli şekilde muhafaza edilmesine kadar geniş bir alanı kapsıyor.Yeni hükümlerle özellikle ağır suçlara karışan 15-18 yaş grubundaki çocuklara uygulanacak cezaların olay bazında daha farklı değerlendirilmesinin önü açılırken, çocukların infaz sürecinde davranış ve gelişimlerinin uzmanların da yer aldığı kurullar tarafından düzenli şekilde takip edilmesi öngörülüyor. 
