Depremi Durduran Güç: Fay Sürünmesi
Marmara'da Depremi Durduran Mekanizma: Fay Sürünmesi Marmara Denizi'nde beklenen büyük deprem tartışmaları sürerken, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Jeoloji Profesörü Osman Bektaş, dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Bektaş, geçmişte yaşanan bazı büyük depremlerin İstanbul'a ulaşmadan sonlanmasının sebebinin 'fay sürünmesi' (creep) mekanizması olabileceğini söyledi.
Geçmiş Depremlerden Örnekler
Bektaş, 1912’de Şarköy açıklarında meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin kırığının Orta Marmara Çukuru’nda durduğunu hatırlatarak, benzer şekilde 2019’da Silivri açıklarında meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin de Çekmece önlerinde sonlandığını ifade etti. Uzman isme göre bu iki olayda da kırığın ilerlemesini engelleyen güç, fay sürünmesi olabilir.
“Gerilimi Aktaran Bir Mekanizma”
Bektaş, fay sürünmesinin özelliklerini şöyle açıkladı:
“Creep, yani fay sürünmesi, bir deprem kırığının ilerleyişini durdurarak, gerilimin başka bir segmentte birikmesine yol açar. Bu davranış Marmara Fayı’nın belirli bölümlerinde gözlemlenmiştir.”
Tarihi ve Güncel Örnekler
Uzman, 1766 İstanbul depremine de değinerek, o tarihten sonra bazı fay parçalarının kilitli kalmış olabileceğini vurguladı. Ayrıca, Kuzey Anadolu Fayı üzerinde 1943 Tosya (7,6) ve 1944 Gerede (7,3) depremleri sonrasında fayın kilitlenmeden sürünme davranışına geçtiğini hatırlattı.
Marmara İçin Ne Anlama Geliyor?
Bilimsel verilere göre Marmara Fayı’nın bazı bölümlerinde sürünme gözlemleri mevcut. Bu da, İstanbul’a ulaşacak büyük kırılmaların zaman zaman bu mekanizma tarafından engellenebileceğini ortaya koyuyor. Ancak Bektaş, fayın tamamen güvenli olduğu anlamına gelmediğini, gerilimin farklı segmentlerde birikmeye devam ettiğini belirtti.