Kıdemi Alan BES'i Alamayabilir!
Yargıtay'dan Çalışanlara Kritik Uyarı: Kıdemi Alan BES'i Alamayabilir! Çalışma hayatında milyonları ilgilendiren kıdem tazminatı ve işveren katkılı Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) konusunda Yargıtay'dan dikkat çeken bir karar çıktı. Yaş şartı dışında emeklilik koşullarını tamamlayarak işten ayrılan çalışanların kıdem tazminatını alabileceği biliniyor. Ancak aynı durum işveren katkılı BES ödemeleri için geçerli olmayabiliyor.
Yargıtay’ın verdiği emsal karara göre, 15 yıl 3600 gün gibi yaş dışı emeklilik şartlarını tamamlayıp istifa eden bir çalışan kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Fakat işverenin çalışan adına BES’e yatırdığı katkı paylarını alabilmesi için ek şartların sağlanması gerekiyor. Mahkeme, işveren katkısının ödenmesi için şirket iç yönetmeliğinde yer alan kriterlerin yerine getirilmesi gerektiğine hükmetti.
Karara konu olan olayda bir çalışan, sigortalılık süresi ve prim gününü doldurduktan sonra işten ayrıldı. İşveren kıdem tazminatını öderken, BES kapsamında yatırdığı katkı payını ödemedi. Dosyayı inceleyen mahkeme, çalışanın yasal emeklilik yaşını doldurmadığını ve şirket tarafından belirlenen asgari çalışma süresini tamamlamadığını belirterek işvereni haklı buldu.
Uzmanlara göre işveren katkılı BES ödemelerinde genellikle iki temel şart aranıyor. Bunlardan ilki belirli bir süre aynı işyerinde çalışmış olmak. Çoğu uygulamada bu süre en az üç yıl olarak belirleniyor. İkinci şart ise iş sözleşmesinin fesih şekli. Çalışanın haklı nedenle fesih yapması ya da işveren tarafından haksız şekilde işten çıkarılması durumunda işveren katkısına hak kazanılabiliyor. Sadece yaş dışı emeklilik gerekçesiyle yapılan istifalar ise her zaman bu kapsamda değerlendirilmeyebiliyor.
Öte yandan kıdem tazminatı şartları sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar 15 yıl ve 3600 prim günüyle, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlar 25 yıl ve 4500 prim günü ya da 7000 prim günüyle, 1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalı olanlar ise 5400 prim günü şartıyla yaş beklemeden kıdem tazminatı alabiliyor.
Uzmanlar, işten ayrılma kararı almadan önce sadece SGK’dan alınacak “kıdem tazminatı alabilir” yazısının yeterli olmadığını vurguluyor. İşyerindeki BES sözleşmesi, iç yönetmelik ve işveren katkı şartlarının detaylı şekilde incelenmesi gerektiği belirtiliyor. Aksi halde çalışanlar kıdem tazminatını alsalar bile işveren katkılı BES birikimlerinin bir bölümünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.