YAŞLILAR İÇİN BAKIM SİGORTASI GELİYOR: PRİMLERİ KİM ÖDEYECEK, SİSTEM NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Yaşlılar İçin Yeni Güvence Modeli Geliyor: Bakım Sigortası Kimleri Kapsayacak? Türkiye'de giderek artan yaşlı nüfusun bakım ihtiyaçlarının sürdürülebilir şekilde karşılanması amacıyla 'uzun dönemli bakım sigortası' modeli üzerinde çalışılacak. 2027-2029 Orta Vadeli Programı'na giren sistemle evde bakım, hemşirelik desteği, tıbbi ekipman ve bakım merkezlerinde sunulan hizmetlerin finansmanına destek sağlanması hedefleniyor.
Türkiye’nin değişen nüfus yapısı, sağlık ve sosyal güvenlik alanında yeni düzenlemeleri gündeme getiriyor. Yaşlılık veya kronik rahatsızlık nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan vatandaşlar için planlanan uzun dönemli bakım sigortasının altyapısının 2027-2029 döneminde hazırlanması öngörülüyor.
Yeni sigorta modelinin yalnızca tedavi giderlerini değil, vatandaşların günlük hayatlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları uzun süreli bakım hizmetlerini de güvence altına alması amaçlanıyor. Ancak sistemin kapsamı, primlerin kimler tarafından ödeneceği ve uygulamanın ne zaman başlayacağı henüz kesinleşmiş değil.
Yaşlı nüfus 9,5 milyonu geçti
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin kişiye ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise yüzde 9,5 seviyesinden yüzde 11,1’e yükseldi.
2020 yılında 7 milyon 954 bin olan 65 yaş ve üzerindeki nüfusa yaklaşık beş yılda 1,6 milyon kişi daha eklendi. Yaşlı nüfustaki hızlı artış, uzun süreli bakım hizmetlerinin nasıl finanse edileceği konusunu da sosyal güvenlik sisteminin öncelikli gündemlerinden biri haline getirdi.
Evde bakım hizmetleri desteklenebilecek
Hazırlanması planlanan modelle yaşlılık, kronik hastalık veya fiziksel yetersizlik nedeniyle başkasının desteğine ihtiyaç duyan vatandaşların bakım giderlerinin sigorta kapsamında karşılanması hedefleniyor.
Sistemin hayata geçirilmesi halinde şu hizmetlerin kapsama alınması değerlendirilecek:
Evde bakım hizmetleri
Hemşirelik ve sağlık personeli desteği
Bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde sunulan hizmetler
Günlük yaşam faaliyetlerine yönelik yardımcı bakım
Tıbbi cihaz ve ekipman giderleri
Palyatif bakım hizmetleri
Uzaktan sağlık uygulamaları
Hangi hizmetlerin tamamen, hangilerinin ise belirli oranlarda karşılanacağı yapılacak çalışmaların ardından netlik kazanacak.
Ailelerin üzerindeki bakım yükünün azaltılması amaçlanıyor
Uzun dönemli bakım ihtiyacı bulunan kişilerin giderleri çoğunlukla aileler tarafından karşılanıyor. Profesyonel bakıcı, hemşirelik hizmeti, medikal cihaz ve bakım merkezi ücretleri aile bütçelerinde ciddi bir yük oluşturabiliyor.
Yeni sigorta modeliyle bakım maliyetinin yalnızca ailelerin sorumluluğunda kalmaması; kamu, sosyal güvenlik sistemi ve özel sigorta kuruluşları arasında paylaşılması hedefleniyor. Böylece bakıma ihtiyaç duyan vatandaşların daha düzenli ve nitelikli hizmetlere ulaşabilmesi amaçlanıyor.
Primleri kimin ödeyeceği henüz belli değil
Sistemin en çok merak edilen başlıklarından biri finansman modeli oldu. Primlerin çalışanlar, işverenler ve devlet arasında paylaştırılıp paylaştırılmayacağı konusunda henüz alınmış kesin bir karar bulunmuyor.
Ayrıca devlet katkısının olup olmayacağı, özel sigorta şirketlerinin sistemde nasıl görev üstleneceği ve uygulamanın zorunlu mu yoksa isteğe bağlı mı olacağı da hazırlanacak mevzuat çalışmalarıyla belirlenecek.
Bu nedenle mevcut aşamada vatandaşlardan kesilecek kesin bir prim oranı veya ödeme tutarı açıklanmış değil.
5 Soruda Uzun Dönemli Bakım Sigortası
1. Uzun dönemli bakım sigortası nedir?
Yaşlılık, kronik hastalık, engellilik veya fiziksel yetersizlik nedeniyle günlük hayatını tek başına sürdüremeyen kişilerin ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin finansmanını sağlamaya yönelik bir sigorta modelidir.
Klasik sağlık sigortası daha çok muayene, teşhis ve tedavi giderlerine odaklanırken uzun dönemli bakım sigortası; kişinin beslenme, temizlik, hareket, ilaç takibi ve sürekli bakım gibi günlük ihtiyaçlarını da kapsayabilecek.
2. Sigorta hangi hizmetleri karşılayacak?
Sistemin kesin kapsamı henüz açıklanmadı. Ancak evde bakım, hemşirelik desteği, bakım merkezi giderleri, palyatif bakım ve tıbbi ekipman desteğinin değerlendirilmesi bekleniyor.
Evde sağlık hizmetlerinin uzaktan sağlık uygulamalarıyla bütünleştirilmesi de planlanan çalışmalar arasında bulunuyor.
3. Kimler sistemden yararlanabilecek?
Öncelikli hedef grubun yaşlılar ve uzun süreli bakıma ihtiyaç duyan kronik hastalar olması bekleniyor. Bununla birlikte yaş sınırı, sağlık şartları ve bakım ihtiyacının hangi kurum tarafından nasıl belirleneceği henüz netleşmedi.
Vatandaşların sistemden yararlanabilmesi için sağlık kurulu raporu veya bakım ihtiyacı değerlendirmesi istenip istenmeyeceği ilerleyen süreçte belli olacak.
4. Primleri kim ödeyecek?
Finansman modeli üzerinde çalışmalar devam edecek. Primlerin çalışan, işveren ve devlet arasında paylaşılması ya da özel sigorta şirketlerinin tamamlayıcı bir rol üstlenmesi seçenekler arasında bulunuyor.
Sistemin zorunlu veya isteğe bağlı olup olmayacağına ilişkin de açıklanmış kesin bir karar yok. Bu nedenle şu anda herhangi bir prim kesintisinden söz edilmesi mümkün değil.
5. Bakım sigortası ne zaman başlayacak?
Sistemin altyapısının oluşturulması 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda yer alıyor. Ancak bu tarih aralığı, uygulamanın kesin olarak 2027’de başlayacağı anlamına gelmiyor.
Öncelikle sigortanın kapsamı, finansman yöntemi, prim oranları, yararlanma şartları ve kurumların sorumluluklarının belirlenmesi gerekiyor. Mevzuat hazırlıkları tamamlandıktan sonra uygulamanın başlangıç takviminin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Yeni modelin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye’de yaşlı ve bakıma muhtaç vatandaşların desteklenmesine yönelik sağlık, sosyal güvenlik ve özel sigortacılık sistemlerini bir araya getiren kapsamlı bir bakım mekanizması kurulması hedefleniyor.