AYM'den tarihi karar: Süresiz nafaka iptal edildi! İşte masadaki 3 yeni model

Karar, aile hukukunda son yılların en önemli değişikliklerinden biri olarak değerlendirilirken, gözler şimdi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde hazırlanacak yeni yasal düzenlemeye çevrildi.

Yüksek Mahkeme'nin verdiği karar sonrasında Meclis'e yeni düzenleme için 9 aylık süre tanındı. Bu süre içerisinde nafaka sisteminin yeniden şekillendirilmesi ve hem nafaka ödeyen hem de nafaka alan tarafların haklarını koruyan yeni bir model oluşturulması hedefleniyor.

ÖMÜR BOYU NAFAKA UYGULAMASI TARTIŞMALARI SONA MI ERİYOR?

Uzun yıllardır kamuoyunda en fazla tartışılan konuların başında gelen süresiz nafaka uygulaması, özellikle kısa süreli evliliklerde yıllarca devam eden ödeme yükümlülüğü nedeniyle eleştiriliyordu. Nafaka alan taraflar ise ekonomik güvencelerinin korunması gerektiğini savunuyordu.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararıyla birlikte mevcut sistemin değiştirilmesinin önü açıldı. Ancak uzmanlar, kararın nafakanın tamamen kaldırılması anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. Yeni dönemde nafaka devam edecek ancak süresi, miktarı ve uygulanma şartları yeniden belirlenecek.

YENİ DÜZENLEMEDE EVLİLİK SÜRESİ ESAS ALINACAK

Adalet Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre yeni sistemde evlilik süresi önemli kriterlerden biri olacak. Nikah tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki süre dikkate alınarak nafaka süresi belirlenecek.

Bu kapsamda üzerinde çalışılan ilk model, evlilik süresine göre kademeli nafaka sistemi olarak öne çıkıyor.

Taslak çalışmalarda;

3 yıl evli kalan çiftlerde 5 yıl nafaka,

5 yıl evli kalan çiftlerde 7 yıl nafaka,

10 yıl ve üzeri evliliklerde ise 12 yıla kadar nafaka ödenmesi seçenekleri değerlendiriliyor.

Belirlenecek sürenin sonunda nafaka yükümlülüğünün sona ermesi planlanıyor.

MASADAKİ İKİNCİ MODEL: SABİT SÜRELİ NAFAKA

Değerlendirilen ikinci seçenek ise evlilik süresinden bağımsız olarak uygulanacak belirli süreli nafaka modeli.

Bu sistemde mahkemeler tarafından belirlenen üst sınır uygulanacak ve nafaka ödemeleri belirlenen sürenin sonunda sona erecek. Kamuoyunda tartışılan örnek modellerde azami 5 yıllık bir süre üzerinde duruluyor.

Bu modelin özellikle kısa süreli evliliklerde yaşanan mağduriyet tartışmalarını azaltabileceği belirtiliyor.

ÜÇÜNCÜ MODEL: GELİR DURUMUNA GÖRE ESNEK SİSTEM

Çalışılan üçüncü modelde ise nafaka miktarı ve süresi tamamen tarafların ekonomik durumlarına göre şekillenecek.

Hakimler;

Tarafların gelir düzeyini,

Çalışma durumunu,

Yaşını,

Mesleki yeterliliğini,

Mal varlığını,

Sosyal ve ekonomik koşullarını dikkate alarak karar verecek.

Bu modelde her dava kendi özel şartları içerisinde değerlendirilecek ve standart süre uygulaması yerine kişiye özel kararlar alınabilecek.

DEVLET DESTEĞİ GÜNDEME GELDİ

Yeni sistemde dikkat çeken başlıklardan biri de sosyal yardım mekanizmaları oldu.

Nafaka süresinin dolmasının ardından ekonomik sıkıntıya düşebilecek kişiler için devlet desteklerinin devreye alınması planlanıyor. Özellikle çalışma hayatına katılmakta zorlanan veya gelir elde etmekte güçlük yaşayan kadınlara yönelik sosyal yardım modelleri üzerinde çalışmalar yürütülüyor.

Böylece nafaka süresinin sona ermesi nedeniyle ortaya çıkabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

BOŞANMA DAVALARI DAHA KISA SÜREDE SONUÇLANABİLİR

Yeni düzenlemenin yalnızca nafaka sistemini değil, boşanma süreçlerini de önemli ölçüde değiştirmesi bekleniyor.

Hazırlanan çalışmalarda nafaka, tazminat ve velayet gibi konuların ana boşanma davasından ayrılması gündemde bulunuyor.

Bu sayede çiftlerin öncelikle boşanma işlemlerini tamamlaması, maddi ve hukuki uyuşmazlıkların ise ayrı davalar kapsamında değerlendirilmesi planlanıyor.

Uzmanlara göre bu sistem, yıllarca süren çekişmeli boşanma davalarının önemli ölçüde azalmasını sağlayabilir.

MEVCUT SİSTEMDE NELER DEĞİŞMEDİ?

Yeni düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut nafaka sistemi uygulanmaya devam edecek.

Bugün yürürlükte bulunan sistemde;

Yoksulluk nafakası,

Tedbir nafakası,

İştirak (çocuk) nafakası

uygulanmaya devam ediyor.

Özellikle çocuklar için ödenen iştirak nafakasında herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.

Gözler şimdi Meclis'te hazırlanacak yeni düzenlemede. Önümüzdeki aylarda milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren nafaka reformunun detaylarının netleşmesi bekleniyor.