SGK Başuzmanı ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş da söz konusu teklifi değerlendirdi. Karakaş, teklifin yasalaşması halinde ev kadınlarının sosyal güvenlik statüsünde önemli değişiklikler yaşanabileceğine dikkat çekti.
Evde geçirilen süre emekliliğe yansıyabilecek
Teklifin en dikkat çeken başlıklarından biri, ev içinde karşılıksız gerçekleştirilen bakım ve temizlik faaliyetlerinin sosyal güvenlik açısından tanınması.Teklifte yer alan düzenlemeye göre evde bakım ve temizlik için harcanan emeğin sigortalılık süresi kapsamında değerlendirilmesi ve emeklilik hesabına yansıtılması öngörülüyor.Böylece herhangi bir iş yerinde sigortalı olarak çalışmamasına rağmen yıllarını evine, çocuklarına, yaşlı veya hasta yakınlarının bakımına ayıran kadınların da sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesinin önü açılmak isteniyor.Primlerin Hazine tarafından ödenmesi öngörülüyor
Teklifin en fazla dikkat çeken maddelerinden biri de sigorta primleriyle ilgili.Düzenlemenin mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda ev kadınlarının emeklilik ve sağlık sigortası primlerinin Hazine tarafından karşılanması öngörülüyor.Ayrıca isteyen kişilerin ilave prim ödeyerek ileride bağlanacak emekli aylığını artırabilmesine yönelik bir sistem de teklifte bulunuyor.Ancak bu düzenlemelerin henüz kanunlaşmadığının altını çizmek gerekiyor. Teklifin TBMM'deki yasama sürecinden geçmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.Geçmiş yıllar için borçlanma hakkı
Ev kadınlarının uzun yıllardır beklediği konulardan biri olan geçmiş dönemlerin emekliliğe dahil edilmesi de teklifin önemli maddeleri arasında.Düzenlemede, geçmişte sigortasız şekilde ev işleri ve bakım faaliyetleriyle geçirilen sürelerin belirli şartlarla borçlanılarak emeklilik hesabına dahil edilebilmesi öngörülüyor.Bu düzenleme yasalaşırsa özellikle uzun yıllardır herhangi bir sosyal güvenlik kaydı bulunmayan kadınlar açısından önemli bir emeklilik imkânı doğabilecek.Sağlık hizmetlerinden primsiz yararlanma düzenlemesi
Teklif yalnızca emeklilik değil, sağlık güvencesine ilişkin hükümler de içeriyor.Ev emekçilerinin ve ailelerinin Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödemeden sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesi amaçlanıyor.Bunun yanında evinde hasta, engelli veya yaşlı yakınına sürekli bakım sağlayan kişilere psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık verilmesi de teklif edilen uygulamalar arasında bulunuyor.Bakım verenlere “mola bakımı” ve dinlenme hakkı
Kanun teklifinde sürekli bakım yükü bulunan kişilerin sosyal yaşamdan tamamen kopmasının önüne geçilmesine yönelik düzenlemeler de dikkat çekiyor.Buna göre bakım veren kişinin dinlenebilmesi için kamu tarafından geçici bakım hizmeti sağlanması hedefleniyor. Bu süreçte kişinin aldığı maaş veya sosyal yardımların kesilmemesi öngörülüyor.Sürekli bakım verenlere yılda en az 30 günlük geçici bakım ve dinlenme imkânı sağlanmasına yönelik düzenleme de teklifin maddeleri arasında.Malullük ve yaşlılık aylığı için yeni hükümler
Teklifte ev emekçilerinin çalışma gücünü kaybetmeleri halinde sosyal güvenceye kavuşmasına ilişkin hükümler de bulunuyor.İş göremez hale gelen ev emekçilerine belirlenen oranlarda malullük aylığı bağlanması, başkasının sürekli bakımına ihtiyaç duyulması halinde ise aylık bağlama oranının artırılması öngörülüyor.Yaşlılık aylığı konusunda da kadın ve erkekler için yaş kriterleri üzerinden aylık bağlama oranlarını etkileyen yeni bir model öneriliyor.Ev hizmetlerinde çalışanlara İş Kanunu güvencesi
Düzenleme yalnızca kendi evinde ücretsiz bakım ve ev işi yapan kadınları kapsamıyor. Başka kişilerin evlerinde ücret karşılığı temizlik ve bakım hizmeti veren çalışanlar için de önemli değişiklikler öneriliyor.Teklife göre ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanunu kapsamına alınması, kıdem tazminatı ve izin gibi işçilik haklarından daha kapsamlı şekilde yararlanması hedefleniyor.30 günden uzun süren ev hizmetlerinde yazılı iş sözleşmesi yapılması zorunluluğu getirilmesi de teklif edilen hükümler arasında.Mobbing, şiddet ve tacize karşı koruma
Ev hizmetlerinde çalışan kişilere yönelik ayrımcılık, mobbing, şiddet ve tacizin önlenmesi konusunda da özel hükümler bulunuyor.Ayrıca ev sahiplerinin çalışanları yüksekten düşme, temizlik kimyasalları ve benzeri iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı koruması ve gerekli tedbirleri alması öngörülüyor.Evde bakım yardımında yeni kriter
Teklifte evde bakım yardımlarının değerlendirilme biçiminin değiştirilmesine ilişkin bir düzenleme de yer alıyor.Buna göre yardımın belirlenmesinde yalnızca hane gelirinin değil, kişinin üstlendiği bakım yükünün ağırlığının da dikkate alınması amaçlanıyor. Bakım veren kişinin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması da öneriler arasında.Belediyelere yeni görevler verilecek
Kanun teklifinin kabul edilmesi halinde belediyelerin sosyal hizmet alanındaki sorumluluklarının da genişletilmesi hedefleniyor.Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, yaşlı bakımevi ve bakım veren kişilerin belirli sürelerle dinlenebilmesini sağlayacak “mola evi” gibi hizmetleri yaygınlaştırmaya yönelik görevler verilmesi öngörülüyor.Ev emekçilerine 4/B kapsamında sigorta önerisi
Teklifte 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda da değişiklik yapılması isteniyor.Ev emekçilerinin 4/B, yani Bağ-Kur statüsü üzerinden sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi ve primlerinin devlet tarafından karşılanması teklif ediliyor. Geçmişte ev emeğiyle geçirilen sigortasız dönemlerin ise borçlanılabilmesinin önü açılmak isteniyor.İsa Karakaş: Ev kadınlarının emeği sosyal hakka dönüşmeli
Teklifi değerlendiren SGK Başuzmanı İsa Karakaş, ev kadınlarının yıllardır görünmeyen büyük bir ekonomik ve toplumsal emek ortaya koyduğuna dikkat çekti.Karakaş, ev işi, çocuk yetiştirme, yaşlı ve hasta bakımı gibi faaliyetlerin kadınların çalışma hayatına katılımını ve ekonomik bağımsızlığını doğrudan etkilediğini belirterek bu emeğin sosyal güvenlik sistemi içerisinde karşılık bulması gerektiğini ifade etti.Teklif henüz yasalaşmadı
Ev kadınları açısından emeklilik, sağlık güvencesi, geçmiş yılların borçlanılması ve devlet destekli prim gibi önemli haklar içeren düzenleme şu aşamada kanun teklifi niteliğinde.Dolayısıyla “ev kadınlarına devlet prim ödeyecek” veya “ev kadınları geçmiş yılları borçlanarak hemen emekli olabilecek” şeklindeki uygulamalar henüz yürürlüğe girmiş değil.Teklifin TBMM'deki komisyon ve Genel Kurul süreçlerinden geçerek kabul edilmesi ve ardından yürürlüğe girmesi halinde düzenlemelerin kapsamı, başvuru şartları ve uygulama detayları kesinleşecek.Milyonlarca ev kadınını doğrudan ilgilendiren teklifin Meclis'teki süreci ise yakından takip edilecek. 
