Gıda fiyatlarında yaşanan ani yükselişlerin önüne geçmek ve vatandaşların temel ürünlere daha uygun koşullarda ulaşmasını sağlamak amacıyla tarım politikalarında yeni bir dönem başlıyor. Orta Vadeli Program’da yer alan düzenlemeler doğrultusunda üretim, tedarik, dış ticaret ve fiyat oluşum süreçleri birlikte ele alınacak.
Yeni dönemde özellikle düşük gelirli hanelerin bütçesinde önemli bir pay oluşturan gıda harcamalarının azaltılması amaçlanıyor. Bunun için tarımsal üretim maliyetlerinin düşürülmesi, yerli üretimin artırılması ve piyasadaki arz-talep dengesinin daha etkin şekilde takip edilmesi planlanıyor.
Gıda piyasası anlık takip edilecek
Hayata geçirilmesi planlanan erken uyarı sistemiyle tarım ve gıda ürünlerindeki gelişmeler yakından izlenecek. Ürünlerin üretim miktarları, tüketim eğilimleri, ithalat ve ihracat hareketleri ile tedarik zincirinde yaşanabilecek sorunlar düzenli olarak analiz edilecek.
Sistem sayesinde kısa ve uzun vadeli arz-talep dengesizliklerinin önceden tespit edilmesi hedefleniyor. Böylece fiyatlarda olağan dışı hareketlilik yaşanmadan önce gerekli önlemlerin alınabilmesi ve piyasaya zamanında müdahale edilmesi mümkün olacak.
Tarımsal girdilerde dışa bağımlılık azaltılacak
Programın önemli başlıklarından birini, üreticinin maliyetlerini doğrudan etkileyen tarımsal girdiler oluşturuyor. Gübre, bitki koruma ürünleri, aşı ve benzeri temel ihtiyaçlarda yerli üretim kapasitesinin artırılması planlanıyor.
Bu adımla çiftçinin ithal girdilere olan bağımlılığının azaltılması, döviz kurundaki hareketlerin üretim maliyetlerine etkisinin sınırlandırılması ve tarımsal üretimin daha sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Tarım envanteri güncellenecek
Tarım sektöründeki planlamaların daha sağlıklı yapılabilmesi için Genel Tarım Sayımı gerçekleştirilecek. Tarım arazileri, işletmeler, üretim kapasitesi, hayvan varlığı ve kullanılan girdilere ilişkin veriler güncellenecek.
Veri toplama standartlarının geliştirilmesiyle hangi bölgede hangi ürünün ne kadar üretildiği daha net biçimde ortaya konulacak. Güncel veriler doğrultusunda destekleme, yatırım ve üretim politikalarının daha doğru şekilde belirlenmesi sağlanacak.
İklim değişikliğine dayanıklı ürünler geliştirilecek
İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine karşı araştırma ve geliştirme çalışmalarına ağırlık verilecek. Kuraklığa, hastalıklara ve değişen iklim koşullarına dayanıklı, yüksek verimli bitki çeşitlerinin geliştirilmesi desteklenecek.
Hayvancılık alanında ise verimliliği artıracak yerli genetik materyallerin geliştirilmesi ve hastalıklara karşı koruyucu çalışmaların güçlendirilmesi hedeflenecek.
Yapay zekâ tarımsal üretimde kullanılacak
Tarımda dijitalleşme ve yapay zekâ uygulamaları yaygınlaştırılacak. Teknoloji destekli sistemlerle ürün verimi tahmin edilecek, hastalık ve zararlılar erken aşamada tespit edilecek.
Hassas tarım teknolojileri sayesinde sulama, gübreleme ve ilaçlama işlemlerinin ihtiyaç kadar yapılması sağlanacak. Böylece hem üretim maliyetlerinin düşürülmesi hem de su, enerji ve tarımsal girdilerin daha verimli kullanılması amaçlanıyor.
Sözleşmeli üretim yaygınlaştırılacak
Sanayinin ihtiyaç duyduğu tarımsal ham maddelerin düzenli ve öngörülebilir şekilde temin edilmesi amacıyla sözleşmeli üretim modelleri artırılacak. Üreticinin ürününü hangi şartlarda ve kime satacağını önceden bilmesi sağlanırken, sanayi kuruluşlarının da ham madde tedarikinde yaşadığı belirsizliklerin azaltılması hedeflenecek.
Organize Tarım Bölgelerinin sayısı artırılacak
Jeotermal ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla desteklenen Organize Tarım Bölgeleri yaygınlaştırılacak. Üretim, işleme, paketleme, depolama ve lojistik faaliyetlerinin aynı sistem içerisinde planlanması sağlanacak.
Yeni uygulamaların hayata geçirilmesiyle tarımsal üretimde verimliliğin yükseltilmesi, ürün kayıplarının azaltılması ve gıda fiyatlarında daha istikrarlı bir yapının oluşturulması amaçlanıyor. Ancak düzenlemelerin vatandaşın mutfak harcamalarına ne ölçüde yansıyacağı, uygulama süreci ve piyasa koşullarına bağlı olarak netleşecek.
