Yeni düzenleme yalnızca telefonları değil; tablet, akıllı saat, bilgisayar ve oyun konsollarını da kapsıyor. Ayrıca ilk kez televizyonlar da yenilenmiş ürün kategorisine dahil edilerek ikinci el piyasasına kazandırılacak.
HER ÜRÜN SİSTEMDEN TAKİP EDİLECEK
Taslak kapsamında devreye alınacak olan Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile birlikte, piyasaya sunulan her cihaz kayıt altına alınacak. Yenileme işlemleri bu sistem üzerinden yapılacak ve oluşturulan elektronik sertifika tüketiciye verilmek zorunda olacak.
Bu sistem sayesinde:
- Ürünün çalıntı olup olmadığı kontrol edilebilecek
- Yetkili satıcı ve yenileme merkezleri denetlenebilecek
- Sertifika ve işlem geçmişi şeffaf şekilde izlenebilecek
Tüketiciler de bu verilere erişerek satın aldıkları ürünün geçmişini sorgulayabilecek.
YENİLEME MERKEZLERİNE SIKI DENETİM
Yenileme merkezleri ve yetkili satıcılar için de ciddi yükümlülükler geliyor. Tüm firmaların YÜBİS’e kayıt olması zorunlu hale gelirken, yapılan işlemler düzenli olarak denetlenecek. Kurallara uymayan işletmeler için uyarı, askıya alma ve yetki iptali gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Ayrıca yenilenen ürünlere ait kullanım kılavuzlarının tüketiciye sunulması zorunlu olacak. Üründe yapılan değişikliklerin açık şekilde belirtilmesi ve bunun ispatı da firmaların sorumluluğunda olacak.
BEYAZ LİSTE DETAYI DİKKAT ÇEKİYOR
Düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri ise “beyaz liste” uygulaması. Buna göre:
- Elektronik kimlik bilgisi bulunan cihazların e-Devlet’te kayıtlı olması gerekecek
- Cihazın en az 1 yıllık kullanım geçmişi bulunacak
- Kayıp, kaçak veya çalıntı ürünlerin sisteme girişi engellenecek
Bu sayede ikinci el piyasasında güven sorununu ortadan kaldırmak amaçlanıyor.
SATIŞ VE ÖDEME SÜRECİNE DE DÜZENLEME
Yeni kurallara göre:
- Ürün değerleme süreci en fazla 3 iş günü içinde tamamlanacak
- Tüketici onay verdiği gün ödeme yapılacak
- Kredi kartı ile yapılan satışlar doğrudan yenileme merkezinin POS sistemi üzerinden gerçekleşecek
Ayrıca yenilenmiş bir ürünün tekrar satışa sunulabilmesi için en az 30 gün beklenmesi gerekecek.
CAYMA HAKKI GENİŞLETİLİYOR
Tüketiciler açısından en önemli yeniliklerden biri de cayma hakkı oldu. Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, tüm satış türlerinde geçerli olmak üzere 14 gün içinde koşulsuz iade hakkı tanınacak. Tüketici bu süre içinde hiçbir gerekçe göstermeden ürünü iade edebilecek.
HEDEF: GÜVENLİ VE KONTROLLÜ İKİNCİ EL PAZARI
Hazırlanan taslak yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte, ikinci el elektronik pazarında daha şeffaf ve güvenli bir yapı oluşturulması hedefleniyor. Hem tüketicinin korunması hem de elektronik atıkların azaltılması açısından bu düzenleme önemli bir adım olarak görülüyor.









