Mekke İttifakı harekete geçti: Türkiye'den Suudi Arabistan'a savunma desteği

Orta Doğu’da güvenlik gündemi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma iş birliğiyle yeni bir boyut kazandı. Üç ülkenin temsilcileri, Suudi Arabistan’ın karşı karşıya olduğu saldırılar ve bölgesel tehditleri değerlendirmek üzere 5 Ekim’de Riyad’da bir araya geldi.

Mekke Savunma İttifakı kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısında Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti. Görüşmelere Suudi Arabistan ve Pakistan’ın ilgili bakanları ile askerî yetkilileri de katıldı.

Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada, kolektif savunma yükümlülüklerinin uygulanması için gerekli adımların hızla atılması kararlaştırıldı. Üzerinde uzlaşılan askerî kuvvet ve imkânların Suudi Arabistan’a sağlanması ve süratle konuşlandırılması hedefleniyor. Sürecin, her ülkenin ulusal mevzuatı ve üzerinde anlaşılmış düzenlemeler çerçevesinde yürütüleceği belirtildi.

Üç ülke, Suudi Arabistan’daki şehirler ile sivil ve ekonomik tesislere yönelik saldırıları kınarken, Mekke ve Medine’yi hedef alma girişimlerine de tepki gösterdi. Ortak açıklamada, üyelerden birinin güvenliğinin bütün ittifakın güvenliğini ilgilendirdiği vurgulandı. Alınan kararlarla askerî hazırlığın, koordinasyonun ve ortak müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Türkiye’nin sağlayacağı desteğin ayrıntılarına ilişkin haberlerde ise hava savunması öne çıkıyor. Basına yansıyan bilgilere göre, Suudi Arabistan’daki stratejik öneme sahip dört doğalgaz ve elektrik tesisinin korunmasına Türk yapımı alçak ve orta irtifa hava savunma sistemleriyle katkı sunulması değerlendiriliyor. Bununla birlikte, kullanılacak sistemlerin isimleri ve konuşlandırma takvimi henüz ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.

Suudi Arabistan’da bir Türk askerî üssü kurulması ihtimali de gündemdeki seçenekler arasında gösteriliyor. Ülkeye gönderilebilecek Türk birliklerinin sayısı, görevleri ve konuşlanacağı bölgelerin ilerleyen süreçte netleşmesi bekleniyor. Üs kurulması konusunda ise kamuoyuna açıklanmış kesin bir karar bulunmuyor.

Anlaşmanın uygulanması ve olası askerî görevlendirmelerin Türkiye’deki onay süreci de dikkatle izleniyor. Basına yansıyan değerlendirmelerde, konunun kısa süre içinde TBMM gündemine taşınabileceği belirtiliyor. Ancak Meclis’e sunulacak düzenlemenin kapsamına ve takvimine ilişkin kesinleşmiş bir açıklama henüz bulunmuyor.

Pakistan’ın desteğine ilişkin haberlerde, geçen hafta Suudi Arabistan’a dört uçakla silah sevkiyatı yapıldığı ve ülkede yaklaşık 8 bin Pakistanlı askerin bulunduğu bilgisi yer aldı. Aynı haberlerde, Suudi Arabistan’a Türk elektronik harp sistemleri, kara ve hava savunma füzeleriyle birlikte 200’ü aşkın askerî uzmanın gönderildiği de öne sürüldü. Bu sayılar, basına yansıyan bilgiler olarak aktarılıyor.

Yemen’deki gelişmeler de görüşmelerin önemli başlıklarından birini oluşturdu. Türkiye’nin doğrudan taarruzi bir görev üstlenmesinin beklenmediği yönündeki değerlendirmelerle birlikte, kriz karşısında “Libya modeli” olarak ifade edilen destek yaklaşımı gündeme geldi. Bu çerçevede Türkiye’nin saha tecrübesi ve savunma sanayii kapasitesinin Yemen’deki güvenlik sorunlarının çözümünde rol oynayabileceği belirtiliyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın toplantı sonrasındaki açıklaması ise askerî destekle birlikte diplomatik çözüm arayışına da işaret etti. Fidan, Suudi Arabistan’ın savunmasına verilebilecek desteğin yanı sıra Yemen’deki sorunun barışçıl yollarla ve diyalog üzerinden çözülmesi için atılabilecek adımların görüşüldüğünü belirtti.

7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın ardından oluşturulan komite, ilk toplantısını 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirmişti. Riyad’daki olağanüstü toplantıda, ittifakın kurumsallaşması kapsamında Pakistanlı emekli Korgeneral Nauman Mahmood’un üç yıllığına genel sekreter olarak atanması da kararlaştırıldı.

İttifakın harekete geçirilmesi uluslararası siyasette de karşılık buldu. ABD Temsilciler Meclisi üyesi Joe Wilson, üç ülkenin savunma iş birliğinin Orta Doğu’da NATO benzeri bir yapı oluşturma potansiyeli taşıdığını ifade etti. Wilson’ın Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’a teşekkür ettiği aktarıldı.