Sakarya’dan Sabiha Gökçen Havalimanı ve İstanbul Havalimanı’na ulaşımda yeni bir alternatif oluşturması beklenen Kuzey Çevre Demiryolu Projesi’nde ihale değerlendirme sürecine geçildi. Yaklaşık 127 kilometrelik hattın yapımı için 11 Kasım 2026 tarihinde alınan teklifler, yüklenici firmaların belirlenmesi amacıyla inceleniyor.Çayırova ile Çatalca arasında kurulacak demiryolu koridorunun mevcut hatlarla bütünleşmesi, Adapazarı’ndan başlayan yolculukların İstanbul’daki havalimanlarına kadar raylı sistem bağlantılarıyla sürdürülmesine imkân sağlayabilecek. Sakarya açısından beklenen bu kazanımın hayata geçmesi, hattın tamamlanmasının yanı sıra bağlantılı seferlerin ve aktarmaların planlanmasına bağlı olacak.
İhalede teklifler alındı, değerlendirme süreci sürüyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünün yürüttüğü ihale, elektrifikasyon dahil demiryolu altyapısı ve üstyapısının tasarımı ile yapımını kapsıyor. Dört ayrı bölüm için toplam 25 teklif sunuldu.Teknik ve mali tekliflerin ayrı zarflarda teslim edildiği süreçte, öncelikle teknik yeterlilik ve proje koşulları değerlendirilecek. Teknik incelemelerin ardından mali tekliflerin açılması ve yüklenicilerin belirlenmesine yönelik işlemlerin ilerlemesi bekleniyor. İhaleyi kazanan firmalar henüz açıklanmış değil.İhaleye katıldığı bildirilen şirket ve ortaklıklar arasında Cengiz, Kalyon, Makyol, Limak, CRTG, CREEC, IC İçtaş, Webuild, Fernas, Gülermak, Çelikler, Kolin, Özgün Yapı, Bayburt Grup, REC ve Tekfen yer alıyor. Bazı şirketler farklı etaplarda ayrı ortaklık yapılarıyla teklif verebildiği için toplam teklif sayısı, katılan farklı firma sayısını göstermiyor.
Çayırova’dan başlayacak, iki havalimanından geçerek Çatalca’ya uzanacak
Projenin güzergâhı, Kocaeli’nin Çayırova bölgesindeki mevcut demiryolu ağıyla bağlantı kuracak şekilde planlandı. Hat, Sabiha Gökçen Havalimanı bağlantısının ardından İstanbul’un kuzeyine yönelecek ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden Avrupa Yakası’na geçecek.Avrupa Yakası’nda İstanbul Havalimanı’na ulaşacak demiryolu, Çatalca’da son bulacak. Burada Halkalı–Çerkezköy Hızlı Tren Hattı ile entegrasyon sağlanması planlanıyor. Böylece iki havalimanı arasındaki bağlantının yanı sıra mevcut ulusal demiryolu ağına da yeni bir güzergâh eklenecek.İhale kapsamındaki dört etabın dağılımı şöyle:
| Etap | Güzergâh | Uzunluk | Teklif sayısı |
|---|
| 1 | Çayırova – Sabiha Gökçen Havalimanı – Kurtdoğmuş | 28,49 km | 6 |
| 2 | Kurtdoğmuş – Alibahadır | 25,76 km | 8 |
| 3 | Alibahadır – Yavuz Sultan Selim Köprüsü – Mithatpaşa | 32,14 km | 6 |
| 4 | Mithatpaşa – İstanbul Havalimanı – Çatalca | 39,49 km | 5 |
| Toplam | Çayırova – Çatalca | 125,88 km | 25 |
Etaplar için açıklanan uzunlukların toplamı 125,88 kilometreye karşılık gelirken, projenin genel tanıtımında yaklaşık 127 kilometrelik hat uzunluğu kullanılıyor.
Sakarya’dan havalimanlarına ulaşım nasıl sağlanabilecek?
Sakarya için projenin öne çıkan yönü, mevcut demiryolu bağlantılarının havalimanı ulaşımında kullanılabilmesi. Adapazarı’ndan Gebze yönüne trenle seyahat eden yolcuların, yeni hatla kurulacak bağlantılar üzerinden Sabiha Gökçen Havalimanı’na ve İstanbul Havalimanı’na erişebilmesi hedefleniyor.Bu seçenek, özellikle uçak yolculuğu öncesinde karayolundaki trafik yoğunluğunu hesaba katan vatandaşlar için farklı bir ulaşım planı oluşturabilir. İş seyahati yapanlar, öğrenciler ve Sakarya’ya gelen ziyaretçiler de bağlantılı tren hizmetlerinden yararlanabilecek gruplar arasında bulunuyor.Ancak Adapazarı çıkışlı seferlerin nasıl düzenleneceği, aktarmaların hangi istasyonlarda yapılacağı ve havalimanlarına toplam yolculuk süresinin ne olacağı henüz kesinleşmiş değil. Sefer sıklıkları, aktarma beklemeleri ve bilet ücretleri, demiryolunun yolcular açısından sağlayacağı avantajı belirleyecek.Dolayısıyla Sakarya’dan iki havalimanına raylı ulaşım beklentisi, yeni altyapının mevcut tren hizmetleriyle uyumlu biçimde işletilmesiyle karşılık bulacak.
Kilometrelerce tünel, köprü ve viyadük yapılacak
İstanbul’un kuzeyindeki coğrafi koşullar nedeniyle projede kapsamlı tünel ve köprü çalışmaları öngörülüyor. Paylaşılan ihale kapsamına göre başlıca imalatlar şunlardan oluşuyor:
- 122,3 kilometrelik çift hatlı ana demiryolu,
- Ana hatta bağlanacak 4,7 kilometrelik tek hatlı bağlantı,
- Toplam 36,2 kilometre uzunluğunda 5 çift tüplü TBM tüneli,
- Toplam 23,3 kilometre uzunluğunda 22 NATM tüneli,
- Toplam 3,7 kilometre uzunluğunda 17 aç-kapa tüneli,
- İki viyadük ve 40 köprü.
İhale kapsamına ilişkin bilgilerde köprülerin toplam uzunluğu yaklaşık 22,1 kilometre olarak belirtiliyor. İstasyonlar ve elektrifikasyon çalışmaları da yapım programının parçaları arasında bulunuyor.Hat genelinde çift hatlı, elektrikli ve sinyalizasyon sistemleriyle donatılmış bir demiryolu altyapısı oluşturulması planlanıyor. Bu yapı, yolcu taşımacılığı ile yük taşımacılığının aynı koridorda yürütülmesine hizmet edecek.
Hedef, yılda 33 milyon yolcu ve 30 milyon ton yük
Kuzey Çevre Demiryolu, uluslararası belgelerde İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi, kısa adıyla INRAIL olarak yer alıyor. Projeyle Asya ve Avrupa arasında yeni bir demiryolu geçişi oluşturulması ve Türkiye’nin Orta Koridor üzerindeki lojistik kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıkladığı hedefe göre hattın tamamlanmasıyla yılda 33 milyon yolcu ve 30 milyon ton yük taşınması öngörülüyor. Yeni güzergâhın, Marmaray üzerindeki yolcu ve yük taşımacılığı baskısının azaltılmasına da katkı sağlaması bekleniyor.Sakarya açısından yolcu ulaşımının yanında sanayi ve ticaret bağlantıları da önem taşıyor. Avrupa yönündeki demiryolu kapasitesinin artması, bölgedeki üreticiler için lojistik seçenekleri genişletebilecek. Bu katkının kapsamı, yeni hattın mevcut yük taşımacılığı ağıyla nasıl bütünleştirileceğine bağlı olacak.
Finansman için altı uluslararası kuruluşla ön mutabakat
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, proje için altı uluslararası finans kuruluşuyla toplam 6,75 milyar dolarlık finansman konusunda ön mutabakata varıldığını açıklamıştı.Bakanlığın açıklamasında Dünya Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası, OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası yer alıyor.Projenin ÇED sürecine ilişkin haberlerde yatırım bedelinin 240 milyar 281 milyon lirayı aştığı belirtiliyor. Finansman için açıklanan ön mutabakat tutarı ile yatırım bedeli, farklı kalemleri ifade ediyor; ihale sonucunda oluşacak sözleşme bedelleri ise değerlendirme sürecinin ardından belli olacak.
2030 hedefi bulunuyor, hizmet takvimi sonraki aşamalarda netleşecek
ÇED raporuna ilişkin bilgilere göre gerekli izinlerin alınmasının ardından yapım çalışmalarının 2030 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor. Bu tarih, projenin planlama takvimindeki hedefini ifade ediyor.Uygulama sürecinin ilerlemesi için tekliflerin değerlendirilmesi, yüklenicilerin belirlenmesi, sözleşmelerin imzalanması ve yer teslimlerinin yapılması gerekiyor. İnşaatın ilerleyişi ve demiryolu sistemlerinin tamamlanması da hizmete açılış takvimini şekillendirecek.Sakarya’dan havalimanlarına ulaşımın ne zaman ve hangi seferlerle sağlanabileceği ise bu aşamaların ardından hazırlanacak işletme planıyla netleşecek.