Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması, Ar-Ge harcamalarının bölgesel ve sektörel dağılımını ortaya koydu. Sakarya’nın dahil olduğu beş illik TR42 bölgesi, hem harcamalar hem de personel istihdamında öne çıkan bölgeler arasında bulundu.
Sakarya’nın bölgesi toplam harcamaların yüzde 9,5’ini gerçekleştirdi
Ar-Ge harcamalarının bölgelere göre dağılımında yüzde 31,8 ile İstanbul’u kapsayan TR10 ilk sırayı aldı. Ankara’nın yer aldığı TR51 bölgesi yüzde 30’luk payla ikinci olurken, TR42 bölgesinin payı yüzde 9,5 olarak hesaplandı.Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bolu ve Yalova’dan oluşan bölgede, Türkiye’deki toplam Ar-Ge personelinin yüzde 8,4’ü istihdam edildi.Açıklanan oranlar beş ilin toplamını kapsıyor. Bu nedenle bölgesel sonuçlar, Sakarya’nın tek başına yaptığı Ar-Ge harcamasını veya kentteki personel sayısını göstermiyor.Türkiye’nin Ar-Ge harcaması 980 milyar TL’yi geçti
Türkiye genelinde gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması, 2025 yılında önceki yıla göre 328 milyar 607 milyon TL artarak 980 milyar 428 milyon TL’ye çıktı.Ar-Ge harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı da yükseldi. Bu oran, 2024 yılındaki yüzde 1,46 seviyesinden 2025’te yüzde 1,55’e ulaştı.Harcamaların en büyük bölümü şirketlerden
Ar-Ge faaliyetleri kapsamında yapılan harcamaların yüzde 65’i mali ve mali olmayan şirketlerde gerçekleşti. Yükseköğretimin payı yüzde 30,3, kâr amacı olmayan kuruluşların da dahil edildiği genel devlet sektörünün payı ise yüzde 4,7 oldu.Şirketlerin toplam Ar-Ge harcaması 637 milyar 252 milyon TL olarak kaydedildi. Bu tutarın yüzde 54,9’u Ar-Ge merkezlerinde harcandı.Harcama türleri incelendiğinde ise personel giderleri yüzde 58,8 ile ilk sırada yer aldı.Finansmanda da şirketler ilk sırayı aldı
Ar-Ge harcamalarını gerçekleştiren sektörlerin yanı sıra finansmanı sağlayan kaynaklar da araştırmada yer aldı.Toplam finansmanın yüzde 52,5’ini mali ve mali olmayan şirketler karşıladı. Genel devletin katkısı yüzde 31,1, yükseköğretimin katkısı yüzde 14,1, yurt dışı kaynakların payı ise yüzde 2,3 olarak belirlendi.Kadınların Ar-Ge personeli içindeki payı yüzde 34,1
Türkiye’de 2025 yılında Ar-Ge personeli istihdamı, tam zaman eşdeğeri (TZE) üzerinden 317 bin 982 olarak hesaplandı.Bu personelin yüzde 67,9’u şirketlerde, yüzde 29’u yükseköğretimde, yüzde 3’ü ise genel devlet ve kâr amacı olmayan kuruluşlarda görev yaptı.TZE cinsinden kadın Ar-Ge personeli sayısı 108 bin 453 olurken, kadınların toplam içindeki payı yüzde 34,1’e ulaştı. Kadın personel oranı yükseköğretimde yüzde 48,1, genel devlet ve kâr amacı olmayan kuruluşlarda yüzde 32,2, şirketlerde ise yüzde 28,2 oldu.İmalat sanayisinde yüksek teknolojinin payı dikkat çekti
İmalat sanayisinde Ar-Ge için yapılan toplam harcama 322 milyar 656 milyon TL’ye ulaştı. Bu harcamaların yüzde 47,7’si yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteren girişimlerde gerçekleşti.Orta yüksek teknolojinin payı yüzde 40,7, orta düşük teknolojinin payı yüzde 7,2, düşük teknolojinin payı ise yüzde 4,4 olarak açıklandı.Şirketlerin Ar-Ge harcamaları içindeki dolaylı teşviklerin payı da arttı. Söz konusu oran, 2015 yılındaki yüzde 14,8 seviyesinden 2025 yılında yüzde 26,5’e yükseldi. 
