Kararın Dayanağı: Danıştay’dan Emsal Hüküm
Düzenlemenin temelini, Danıştay’ın 14 Ekim 2024 tarihli kararı oluşturuyor. Yüksek Mahkeme, işverenin tek taraflı beyanıyla sisteme işlenen bazı çıkış nedenlerinin, yargı kararı olmaksızın çalışanlar üzerinde kalıcı bir olumsuz etki yarattığına dikkat çekti. Özellikle “ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık” gibi ifadelerin, kişilerin mesleki itibarını zedelediği ve iş bulma hakkını dolaylı biçimde engellediği vurgulandı.
Danıştay kararında, bu uygulamanın Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel verilerin korunması ilkesine ve anayasal çalışma hakkına aykırı olduğunun altı çizildi.
Yeni Sistem Nasıl Uygulanıyor?
SGK tarafından yapılan güncellemeyle birlikte hizmet dökümlerinde net bir ayrım oluşturuldu:
Çalışanlar: Kendi e-Devlet hesaplarına giren çalışanlar, işten çıkış nedenlerini ve kodlarını görmeye devam edebiliyor.
İşverenler ve Kurumlar: İş başvurularında talep edilen SGK hizmet dökümü ve işyeri unvan listelerinde artık çıkış kodları ve açıklamalar yer almıyor.
Bu sayede, geçmişte yaşanan bir ihtilaf veya haksız fesih nedeniyle çalışanların “etiketlenmesi”nin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Neden Kritik Bir Adım?
Uygulama, özellikle eski işyeriyle sorun yaşamış ya da haklı-haksız ayrımı yapılmadan kodlanmış çalışanlar için büyük önem taşıyor. Yeni sistemle birlikte işverenler, adayları yalnızca mesleki yeterlilikleri üzerinden değerlendirmek zorunda kalacak; geçmişe dair tek taraflı kodlamalar belirleyici olmayacak.
Dikkat Çeken Bir İstisna: İşten Ayrılış Bildirgesi
Her ne kadar hizmet dökümünden kodlar kaldırılmış olsa da, uygulama henüz tüm belgeleri kapsamıyor. İşverenin, adaydan doğrudan “İşten Ayrılış Bildirgesi” talep etmesi halinde fesih nedeni bu belgede hâlâ görülebiliyor. Uzmanlar, Danıştay’ın ilerleyen süreçte bu belgeye yönelik de sınırlama getirebileceğini ve KVKK çerçevesinde kodların tamamen kaldırılmasının gündemde olduğunu belirtiyor.
İşten Çıkış Kodları Ne Anlama Geliyordu?
SGK sistemindeki kodlar, işten ayrılma biçimini sayısal olarak ifade ediyordu. En bilinen örnekler şunlardı:
Kod 04: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin, haklı sebep olmaksızın işveren tarafından feshi
Kod 29: Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (en çok tartışılan ve mağduriyet yaratan kod)
Kod 03: İstifa
Yeni düzenlemeyle bu kodlar, çalışanların kariyer yolculuğunda görünmez bir engel olmaktan çıkarılmış oldu.
