Son dönemde özellikle düşük emekli maaşları, staj ve çıraklık mağduriyeti, doğum borçlanması, Bağ-Kur prim günleri ve kademeli emeklilik gibi konular kamuoyunda sıkça gündeme geliyor. Erdursun, mevcut sistemde emekli maaşlarının düşük olmasının en önemli nedenlerinden birinin yıllar içinde düşürülen aylık bağlama oranları olduğunu belirtti. Çalışma süresi uzasa ve yüksek prim ödense bile emekli aylıklarının beklenen seviyeye ulaşamayabildiğini ifade etti.
2008 yılı sonrası memurlar için de önemli bir farklılık bulunduğuna dikkat çekildi. 1 Ekim 2008’den önce göreve başlayan memurların emekli maaşı hesaplanırken derece, kademe ve ek göstergeler etkili olurken, bu tarihten sonra göreve başlayanlarda emekli maaşı prime esas kazanç üzerinden belirleniyor. Bu durumun ileride emekli olacak memurların daha düşük maaşla karşılaşmasına neden olabileceği ifade ediliyor.
Kadın çalışanlara tanınan doğum borçlanması hakkı da tartışılan konular arasında yer alıyor. Mevcut sistemde sigortalı olmadan önce doğum yapan kadınların bu haktan yararlanamaması eleştiriliyor. Bu nedenle doğum borçlanmasının kapsamının genişletilmesi yönünde talepler bulunuyor.
Bağ-Kur prim gün sayısı da tartışma yaratan başlıklardan biri. SSK’lı çalışanlar için emeklilikte prim gün şartı işe başlama tarihine göre değişirken, Bağ-Kur’lularda genellikle 9 bin gün prim şartı aranıyor. Bu durum Bağ-Kur’luların daha uzun süre prim ödemesine neden olduğu için yıllardır eşitlenmesi yönünde talepler dile getiriliyor.
Bir diğer önemli başlık ise Bağ-Kur tescil mağduriyeti. Özellikle 4 Ekim 2000’den önce kendi işini kuran ya da şirket ortağı olan bazı kişilerin Bağ-Kur kayıtlarını zamanında yaptıramadığı ve bu nedenle fiilen çalıştıkları dönemlerin sigortalılık süresine dahil edilmediği ifade ediliyor.
Meslek lisesi öğrencileri ve çırakların staj döneminde yapılan sigorta ise sadece iş kazası ve meslek hastalığı kapsamında değerlendiriliyor. Bu nedenle staj sigortası emeklilik başlangıcı sayılmıyor ve bu durum uzun süredir “staj mağduriyeti” olarak gündemde kalmaya devam ediyor.
Kademeli emeklilik talebi de son yıllarda giderek büyüyen bir tartışma başlığı haline geldi. Emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesi yalnızca 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanları kapsadığı için 1999 ile 2008 yılları arasında sigortalı olan kişiler kapsam dışında kaldı. Bu nedenle bu dönemde sigortalı olanlar için de benzer bir kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması talep ediliyor.
Ancak uzmanlara göre bu konuların tamamı için henüz resmi bir yasa taslağı veya teklif bulunmuyor. Erdursun, sosyal güvenlik sistemiyle ilgili kapsamlı bir düzenlemenin şu an için gündemde yer almadığını belirterek milyonlarca kişinin beklediği değişikliklerin kısa vadede gerçekleşmesinin zor göründüğünü ifade etti.
