Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimleri kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, bazı tarım ürünlerinin üreticiden çıktıktan sonra tüketiciye ulaşıncaya kadar birkaç kat pahalandığını gösterdi.Ağustos ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı limonda görüldü. Üreticide kilogramı 10 lira olan limon, market raflarında 84 lira 84 kuruşa kadar çıktı. Böylece limonun üretici ve market fiyatı arasındaki fark yüzde 748,4’e ulaştı.
LİMON MARKETTE 8,5 KAT PAHALIYA SATILDI
TZOB verilerine göre tüketici, limonu üretici fiyatının yaklaşık 8,5 katına satın aldı. Üreticide fiyatı önemli ölçüde düşen limonun market raflarına aynı oranda yansımaması dikkat çekti.Limonun ardından üretici ve market arasındaki en yüksek fiyat farkı görülen ürünler havuç, elma, kabak ve yeşil soğan oldu.Havuçta üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 380,3 olarak hesaplandı. Bu ürün markette üretici fiyatının yaklaşık 4,8 katına satıldı.Elmada da benzer bir tablo ortaya çıktı. Üretici ile market arasındaki fark yüzde 377,9’a ulaşırken tüketici elmayı üretici fiyatının yaklaşık 4,8 katına satın aldı.Kabakta fiyat farkı yüzde 240,9, yeşil soğanda ise yüzde 239,4 olarak belirlendi. Her iki ürün de market raflarında üretici fiyatının yaklaşık 3,4 katına satıldı.37 ÜRÜNÜN 19’UNDA FİYATLAR YÜKSELDİ
Ağustos ayında marketlerde takip edilen 37 ürünün 19’unda fiyat artışı yaşandı. Geriye kalan 18 üründe ise fiyatların düştüğü belirlendi.Market fiyatı en fazla yükselen ürün yumurta oldu. Yumurtanın fiyatı bir ayda yüzde 37,8 oranında arttı. Yumurtayı yüzde 19’luk yükselişle yeşil fasulye ve yüzde 11,1’lik artışla yeşil soğan takip etti.Marketlerde fiyatı en çok gerileyen ürün ise sivri biber oldu. Sivri biberin fiyatında yüzde 34,2 oranında düşüş kaydedildi.TARLADA EN SERT DÜŞÜŞ LİMONDA YAŞANDI
Üretici tarafında incelenen 29 ürünün 9’unda fiyat artışı görülürken 13 üründe fiyatlar geriledi. Yedi ürünün üretici fiyatında ise herhangi bir değişiklik yaşanmadı.Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 75 ile limon oldu. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, limondaki sert düşüşün nedenlerine ilişkin değerlendirmesinde, geçen yıldan kalan depolanmış ürünlerin piyasaya sunulmaya devam ettiğini ve bu yılın erkenci limon çeşitlerinin de pazara girdiğini belirtti.Arzın artmasıyla birlikte üretici fiyatları hızla gerilerken market fiyatlarının aynı ölçüde düşmemesi, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını büyüttü.ÇİFTÇİNİN MALİYETİ BİR YILDA HIZLA ARTTI
TZOB tarafından açıklanan veriler, tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerdeki yükselişi de gözler önüne serdi. Son bir yılda gübre, mazot, yem, tarım ilacı ve elektrik fiyatlarında önemli artışlar yaşandı.Amonyum nitrat gübresinin fiyatı yıllık bazda yüzde 61,2 arttı. Çiftçinin üretim ve nakliye sürecindeki en önemli giderlerinden biri olan mazotta ise artış yüzde 57,9 olarak kaydedildi.Aynı dönemde süt yemi yüzde 31,8, tarım ilaçları yüzde 27,8 ve elektrik yüzde 25,1 oranında zamlandı.ÜRETİCİ UCUZA SATIYOR, TÜKETİCİ PAHALIYA ALIYOR
Ortaya çıkan tablo, tarım sektöründe hem üreticinin hem de tüketicinin karşı karşıya kaldığı sorunu bir kez daha gündeme taşıdı. Çiftçi yükselen girdi maliyetleri nedeniyle üretim yapmakta zorlanırken ürününü istediği değerden satamıyor. Tüketici ise üreticide düşük olan fiyatlara rağmen aynı ürünü marketten çok daha yüksek bedelle satın alıyor.Özellikle limonda yüzde 748,4’e ulaşan fiyat farkı; depolama, nakliye, işçilik, ambalaj, fire ve satış zincirindeki maliyetlerin yanı sıra ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşma sürecindeki fiyatlandırmayı yeniden tartışmaya açtı.Tarımsal girdilerdeki yükseliş devam ederken üretici ve market arasındaki fiyat makasının kapanmaması, önümüzdeki dönemde gıda fiyatları üzerindeki baskının sürebileceğine işaret ediyor.