Güneydoğu Asya’da uzun süredir devam eden sınır gerginliği yeniden alevlendi. Tayland ve Kamboçya, Malezya Başbakanı Enver İbrahim’in arabuluculuğunda Malezya’da bir araya gelerek acil ve şartsız ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ancak ateşkesin ilan edilmesinden yalnızca saatler sonra Tayland, Kamboçya’yı “kasıtlı olarak” ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Kamboçya ise bu iddiaları yalanladı.
Pazartesi günü gece yarısından itibaren ateşin kesildiği belirtilmişti. Fakat Tayland ordusu, salı sabahına kadar Kamboçya tarafından birçok noktadan ateş açıldığını duyurdu. Buna karşılık Kamboçya Savunma Bakanlığı, AFP’ye yaptığı açıklamada ateşkesin başladığı andan itibaren herhangi bir silahlı çatışmanın yaşanmadığını savundu.
Taraflar Salı sabahı cephe hattında yerel komutanların katılımıyla bir toplantı gerçekleştirerek ateşi kesme ve birliklerin hareketini durdurma kararı aldı. Ayrıca çatışmalarda hayatını kaybeden askerlerin toplanması için karşılıklı mutabakat sağlandı.
YÜZYILLIK SORUN YENİDEN ALEVLENDİ
İki ülke arasında yüzyılı aşkın süredir devam eden sınır anlaşmazlığı, bu yılın Mayıs ayında bir Kamboçya askerinin öldürülmesiyle yeniden tırmandı. Geçtiğimiz hafta yaşanan bir kara mayını patlamasında 5 Tayland askerinin yaralanmasının ardından çatışmalar büyüdü. Tayland bazı sınır kapılarını kapattı, Kamboçya büyükelçisini sınır dışı etti ve kendi büyükelçisini geri çağırdı.
Son günlerdeki çatışmalarda 33 kişi hayatını kaybederken, 130’dan fazla kişi yaralandı. Yaklaşık 140 bin kişi bölgeden tahliye edildi.
TAPINAKLAR TARTIŞMANIN MERKEZİNDE
Tayland ve Kamboçya arasındaki 817 kilometrelik sınırın bazı noktaları hala tartışmalı. Anlaşmazlıkların başlıca sebeplerinden biri, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Preah Vihear Tapınağı ve Ta Moan Thom gibi antik yapılar. 1962 yılında Uluslararası Adalet Divanı, Preah Vihear tapınağının Kamboçya’ya ait olduğuna karar vermişti. Ancak sınır çizgileri üzerindeki belirsizlik, yıllar içinde sık sık gerilime yol açtı. 2008’den bu yana farklı dönemlerde çatışmalar yaşanıyor.
TRUMP’IN MÜDAHALESİ ETKİLİ OLDU
Başlangıçta müzakereye sıcak bakmayan Tayland, dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın tarifelerle ilgili müzakereleri durdurma tehdidinde bulunmasının ardından masaya oturmayı kabul etti. Kamboçya tarafı ise başından beri ateşkesi savundu ve “olumlu bir görüşme” olarak nitelendirdi.
BÖLGEDE DURUM HASSAS
Son saldırıların ardından Tayland’ın F-16 savaş uçakları ile Kamboçya sınırındaki askeri hedefleri vurduğu bildirildi. Kamboçya ise roketli saldırılarla karşılık verdi. Tarafların ateşkese rağmen silah bırakmaması, bölgedeki barış umutlarını zora soktu.
Uluslararası toplum, iki ülkeyi diyalog yoluyla çözüm bulmaya ve gerginliği tırmandırmamaya çağırıyor. Ateşkesin sürdürülebilirliği ise önümüzdeki günlerde tarafların atacağı adımlara bağlı olacak.
