Toplam 28 maddeden oluşan düzenleme, 13 ayrı kanunda değişiklik yaparken; yargılamaların hızlandırılması, icra ve satış işlemlerinin yeniden düzenlenmesi, Anayasa Mahkemesi kararlarına uyum sağlanması ve ceza hukukunda önemli yenilikleri beraberinde getirdi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı açıklamada, yeni paketin vatandaşların adalete erişimini kolaylaştıracağını ve yargı süreçlerini daha etkin hale getireceğini belirtti.
Davalar artık daha kısa sürede görülecek
Paketin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, uzun süredir eleştirilen duruşmalar arasındaki bekleme süreleriyle ilgili oldu.
Yeni düzenlemeye göre yazılı yargılama usulüne tabi davalarda, zorunlu ve istisnai durumlar dışında iki duruşma arasındaki süre 3 ayı geçemeyecek. Böylece özellikle yıllarca süren hukuk davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılması hedefleniyor.
Miras davalarında açık artırma sistemi değişiyor
Ortaklığın giderilmesine ilişkin miras davalarında da önemli değişiklikler yapıldı.
Yeni uygulamayla;
- Mirasçılar dışında üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazların ilk satış ihalesine yalnızca mirasçılar katılabilecek.
- Satışa katılan pay sahipleri de teminat yatırmak zorunda olacak.
- İhaleyi kazandığı halde bedeli yatırmayan kişinin teminatı iade edilmeyecek.
- Satışı iptal ettiren alıcıya teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
Bu düzenlemelerle miras paylaşım süreçlerinde yaşanan mağduriyetlerin ve spekülatif tekliflerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Belirsiz alacak davası kaldırıldı
Paket kapsamında hukuk yargılamalarında önemli bir değişikliğe daha gidildi.
Belirsiz alacak davası uygulaması kaldırılırken, kısmi davalarda zamanaşımının alacağın tamamı açısından dava tarihinden itibaren kesileceği hükme bağlandı.
Vesayet altındaki kişilerin malları dijital ortamda satılacak
Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satış işlemleri artık UYAP e-Satış Portalı üzerinden gerçekleştirilecek. Böylece işlemlerin daha şeffaf ve hızlı yürütülmesi hedefleniyor.
Bilirkişi yerine hukuki değerlendirme yapan hakim ve savcıya yaptırım
Yeni düzenleme kapsamında, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz yere bilirkişiye başvuran hakim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesinin önü açıldı.
Amaç, bilirkişilik sisteminin daha verimli kullanılmasını sağlamak ve yargı süreçlerini hızlandırmak.
İdare mahkemelerinde tek hakim dönemi genişliyor
İdare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı artırıldı.
Bu değişiklikle mahkemelerin iş yükünün azaltılması ve karar süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
"IBAN mağdurları" için ceza indirimi
Son dönemde kamuoyunda "IBAN kiralama" olarak bilinen olaylarla ilgili de yeni bir düzenleme getirildi.
Sadece banka hesabını kullandırarak dolandırıcılık suçuna iştirak eden kişilerin, olaydaki sorumluluk düzeyi dikkate alınarak cezalarında yarı oranına kadar indirim uygulanabilecek.
Bu düzenleme özellikle hesabını bilinçsiz şekilde kullandırdığı için mağdur olduğunu belirten kişiler açısından dikkat çekiyor.
HAGB kararlarında kapsam daraltıldı
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulaması da yeniden düzenlendi.
Buna göre;
- İşkence,
- Eziyet,
- Kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılan suçlarda
artık HAGB kararı verilemeyecek.
Temyiz yolu genişletildi
Adli yargıda istinaf mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği kararların, ilk derece mahkemesinin parasal sınırını aşması halinde Yargıtay temyiz yolu da açılmış oldu.
Bu değişiklikle vatandaşların üst yargıya başvuru imkanları genişletildi.
Faiz hesaplamasında yeni yöntem
Kanun kapsamında Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda kanuni faiz hesaplamasında da değişikliğe gidildi.
Artık sabit yüzde 24 yerine, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın belirlediği reeskont faiz oranının yüzde 80'i esas alınacak. Ayrıca destekten yoksun kalma ve iş gücü kaybı tazminatlarında hesaplama yöntemleri de yeniden düzenlendi.
Bakan Gürlek: "Adalet sistemimizi daha güçlü hale getiriyoruz"
Adalet Bakanı Akın Gürlek, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu "Türkiye Yüzyılı'nı Adaletin Yüzyılı yapma" hedefi doğrultusunda reformların süreceğini belirtti.
Gürlek, yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve vatandaş odaklı hale gelmesi için çalışmaların devam edeceğini ifade ederek, 12. Yargı Paketi'nin hazırlanmasına katkı sağlayan tüm kişi ve kurumlara teşekkür etti.
Yeni düzenlemeyle birlikte dava süreçlerinin hızlanması, miras satışlarında yaşanan anlaşmazlıkların azaltılması, dijital yargı uygulamalarının yaygınlaştırılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor. Özellikle duruşmalar arasındaki 3 aylık süre sınırı, uygulamanın en dikkat çeken değişikliklerinden biri olarak öne çıkıyor.
