Yasanın Anayasa Konseyi tarafından onaylanmasının ardından yürürlüğe girmesi beklenirken, uygulamanın 1 Eylül 2026 tarihinde başlaması planlanıyor. Bu tarihten itibaren 15 yaşından küçük çocuklar Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi sosyal medya platformlarında yeni hesap oluşturamayacak.
Mevcut hesaplar da denetlenecek
Düzenleme yalnızca yeni hesapları kapsamıyor. Halihazırda sosyal medya hesabı bulunan 15 yaş altındaki kullanıcılar için platformlara dört aylık geçiş süresi tanınacak. Bu sürenin sonunda, 1 Ocak 2027 itibarıyla mevcut hesaplar da yaş doğrulama sistemine tabi tutulacak. Yaş şartını karşılamayan kullanıcıların hesaplarının kapatılması öngörülüyor.
Yaş doğrulama sorumluluğu platformlarda olacak
Fransa hükümeti, yaş kontrolünü kullanıcıların değil, sosyal medya şirketlerinin sorumluluğuna bırakıyor. Platformların güvenilir yaş doğrulama sistemleri geliştirmesi zorunlu hale getirilecek.
Yetkililer, kullanılacak sistemin kişisel verileri platformlarla paylaşmayacağını belirtiyor. Buna göre bağımsız bir doğrulama sistemi yalnızca kişinin 15 yaşın altında olup olmadığı bilgisini "evet" veya "hayır" şeklinde platforma iletecek. Kullanıcıların kimlik bilgileri sosyal medya şirketlerine aktarılmayacak.
Hangi platformlar etkilenecek?
Yeni düzenleme, sosyal ağ özelliği bulunan platformları kapsıyor.
Yasa kapsamında öne çıkan platformlar:
- TikTok
- Snapchat
YouTube ve WhatsApp gibi uygulamalarda ise yalnızca sosyal etkileşim oluşturan özelliklerin düzenleme kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor. Video izleme veya mesajlaşma gibi temel işlevler doğrudan yasak kapsamında yer almayacak.
Eğitim ve açık kaynak platformları muaf tutuldu
Çevrim içi ansiklopediler, eğitim odaklı internet siteleri, açık kaynak yazılım paylaşım platformları ve eğitim içerikleri sunan bazı hizmetler yasa dışında bırakıldı. Böylece öğrencilerin eğitim amaçlı dijital kaynaklara erişimi engellenmeyecek.
Liselerde telefon kullanımı da yasaklanıyor
Yeni düzenleme yalnızca sosyal medya ile sınırlı kalmadı. Fransa hükümeti, 2026-2027 eğitim öğretim yılından itibaren lise öğrencilerinin okul içerisinde cep telefonu kullanmasını da yasaklama kararı aldı.
Daha önce ilkokul ve ortaokullarda uygulanan telefon yasağı böylece liseleri de kapsayacak şekilde genişletilmiş oldu. Yetkililer, telefon kullanımının sınırlandırılmasıyla öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Macron: "15 yaşından önce artık sosyal medya yok"
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, düzenlemeye güçlü destek vererek çocukların dijital dünyada yalnız bırakıldığını ifade etti. Macron, sosyal medyanın çocukların dikkatini ve gelişimini olumsuz etkilediğini belirterek, "15 yaşından önce artık sosyal medya yok." mesajını verdi.
Yasa teklifini hazırlayan milletvekilleri ise düzenlemenin çocukların kaybettikleri çocukluk dönemini geri kazanmalarına katkı sağlayacağını savunuyor.
Tartışmalar sürüyor
Yasa kabul edilmesine rağmen uygulamanın nasıl işleyeceği konusunda farklı görüşler bulunuyor. Uzmanlar, VPN kullanımı, başkasının adına hesap açılması ve yaş doğrulama sistemlerinin güvenilirliği gibi konuların hâlâ çözüm beklediğini ifade ediyor.
Muhalefet partileri ise tüm kullanıcıların yaş doğrulamasına tabi tutulmasının kişisel verilerin korunması açısından yeni tartışmalar doğurabileceğini savunuyor.
Çocukların ekran süresi endişe yaratıyor
Fransa'da yapılan araştırmalar, çocukların dijital platformlarda geçirdiği sürenin her geçen yıl arttığını ortaya koyuyor. Resmi verilere göre ülkedeki her iki çocuktan biri günde 2 ila 5 saat arasında akıllı telefon kullanıyor. 12-17 yaş grubundaki gençlerin ise yüzde 58'i sosyal medyaya her gün giriş yaptığını belirtiyor.
Uzmanlar, yoğun sosyal medya kullanımının uyku problemleri, siber zorbalık, öz güven kaybı, dikkat dağınıklığı ve ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Fransa'nın hayata geçirmeye hazırlandığı bu düzenleme, hem Avrupa Birliği ülkeleri hem de teknoloji şirketleri açısından önemli bir test niteliği taşıyor. Uygulamanın başarısı, ilerleyen dönemde diğer Avrupa ülkelerinde benzer adımların atılmasına da yön verebilir.
