Kamuoyunda “ikinci emeklilik” olarak bilinen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin geleceği yeniden gündeme geldi. Çalışanların emeklilik döneminde ek gelir elde etmesini amaçlayan sistem kapsamında hem çalışanlardan hem de işverenlerden katkı payı alınması planlanıyordu.
Ancak TES’e ilişkin hedefin 2027-2029 Orta Vadeli Programı’nda bulunmaması, düzenlemenin uygulama takviminden çıkarıldığı şeklinde değerlendirildi. Böylece çalışanların maaşlarından yapılması gündeme gelen ilave kesinti de şimdilik ertelenmiş oldu.
Çalışandan ve işverenden yüzde 3 katkı alınması planlanıyordu
Üzerinde çalışılan modelde, çalışanların brüt ücretlerinden yüzde 3 oranında kesinti yapılması, işverenlerin de aynı oranda sisteme katkıda bulunması öngörülüyordu. Devlet katkısıyla desteklenmesi planlanan sistem sayesinde çalışanlara mevcut emekli aylıklarına ek bir gelir sağlanması hedefleniyordu.
Düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda çalışanların aylık gelirlerinde belirli bir azalma yaşanacak, işverenlerin personel maliyetleri ise artacaktı. Bu nedenle TES, özellikle asgari ücretliler ve dar gelirli çalışanlar tarafından yakından takip ediliyordu.
Asgari ücretlinin maaşından yaklaşık 991 lira kesilecekti
Haberde belirtilen 2026 yılı brüt asgari ücret tutarı üzerinden yapılan hesaplamaya göre, yüzde 3 oranındaki çalışan katkısı aylık yaklaşık 991 liraya karşılık geliyordu.
TES’in Orta Vadeli Program’da yer almamasıyla birlikte asgari ücretlinin maaşından söz konusu ilave kesintinin yapılması da gündemden çıkmış oldu. Yüksek yaşam maliyetleri karşısında geçim mücadelesi veren çalışanlar açısından bu gelişme, maaşlarda yeni bir kesinti yapılmayacağı anlamına geliyor.
İşverenlerin ödemesi planlanan yüzde 3’lük katkının da devreye girmemesi, özellikle artan maliyetlerle mücadele eden küçük ve orta büyüklükteki işletmeler açısından ek yükün ertelenmesini sağladı.
“Mevcut ekonomik koşullarda uygulanması zordu”
SGK Uzmanı İsa Karakaş, TES konusunda kamuoyuna sunulmuş kesinleşmiş bir kanun teklifinin bulunmadığını belirterek sürecin birçok kez ertelendiğine dikkat çekti.
Karakaş, çalışan ve işveren üzerine yeni bir mali yük getirecek sistemin mevcut ekonomik şartlarda uygulanmasının zorlaştığını ifade etti. TES’in son Orta Vadeli Program’dan çıkarılmasının da yakın dönemde düzenlemeye ilişkin somut bir adım atılmayacağını gösterdiğini söyledi.
Uygulama takvimi daha önce de ertelenmişti
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’ne geçiş hedefi ilk kez 2023 yılında açıklanan Orta Vadeli Program’da yer almıştı. Mevcut Otomatik Katılım Sistemi’nin TES’e dönüştürülmesi için başlangıçta 2024 yılının son çeyreği işaret edilmişti.
Planlanan takvim daha sonra 2025 yılına, ardından 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı’na ertelendi. Son olarak açıklanan 2027-2029 dönemine ilişkin OVP’de ise TES başlığına yer verilmedi.
Sistem tamamen iptal edilmiş değil
TES’in Orta Vadeli Program’dan çıkarılması, sistemin yasal olarak tamamen iptal edildiği anlamına gelmiyor. İlerleyen dönemlerde yeni bir düzenleme hazırlanması ve sistemin farklı şartlarla tekrar gündeme getirilmesi mümkün.
Ancak mevcut programda herhangi bir hedef veya uygulama takvimi bulunmadığı için çalışanların maaşlarından yakın dönemde TES kapsamında yüzde 3’lük yeni bir kesinti yapılması beklenmiyor.
