Çocukların dijital cihazları 2 yıla kadar takip edilebilecek
Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri "dijital risklerden korunma tedbiri" oldu. Ceza sorumluluğu olmayan adli süreçteki çocuklar için uygulanabilecek tedbir kapsamında çocuğun kullandığı telefon, telefon hattı, bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazlar bildirilecek.Mahkeme kararı doğrultusunda cihazların tedbir kararından sonraki hareketleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından çeşitli takip yazılımları kullanılarak denetlenebilecek. Takip süresi 3 aydan az, 2 yıldan fazla olamayacak. Ayrıca riskli olarak değerlendirilen bazı uygulama, mecra ve dijital platformlara erişimin engellenmesine de karar verilebilecek.Çocuklara 20 ila 300 saat arasında görev verilebilecek
Kanunla çocuklara özgü yeni "yönlendirme tedbirleri" de getirildi. Bunlar arasında sosyal ve toplumsal hizmet, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ile bağımlılıkla mücadele tedbirleri bulunuyor.Sosyal ve toplumsal hizmet tedbiri kapsamında çocukların spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ve ilgili kamu kurumlarında psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak şekilde 20 ila 300 saat arasında görev almalarına hükmedilebilecek.Çevre tedbiri kapsamında ise çocuklara park, bahçe ve sahil gibi alanlarda 20 ila 300 saat çevre temizliği, bitki bakımı, ağaçlandırma veya çiçeklendirme faaliyetlerine katılma yükümlülüğü getirilebilecek. Kitap ve kütüphane tedbirinde de benzer sürelerde görev veya belirlenen eserleri okuma yükümlülüğü uygulanabilecek.18 yaşından küçüklere bıçak satışı yasaklanıyor
Düzenlemeyle bıçak ve benzeri kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına ilişkin yeni kurallar da getiriliyor. Kanun kapsamındaki düzenlemenin ilgili hükmü 1 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.18 yaşından küçüklere söz konusu aletlerin satılması, çocukların bunları satın alması veya taşıması yasak olacak. Yasak internet ve mesafeli satışları da kapsayacak.
Kurallara uymayanlara 5 bin lira, bıçak veya aletlerin sayı ya da niteliğinin vahim olması durumunda ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.Ebeveynlere yönelik cezalar ağırlaşıyor
Kanunla aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişiler için öngörülen cezalar da artırılıyor. Bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilere şikâyet üzerine uygulanabilecek hapis cezası 3 aydan 2 yıla kadar olacak.Çocuğunun ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan anne veya babalar açısından öngörülen hapis cezasının sınırı da 1 yıldan 3 yıla kadar yükseltiliyor.Bunun yanında çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında çocuk hâkimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.12-18 yaş grubuna ilişkin ceza hükümleri değişiyor
Düzenleme, suça karışan çocukların ceza sorumluluğu ve uygulanacak indirimlerde de önemli değişiklikler içeriyor.12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadıkları ve davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin gelişip gelişmediği dikkate alınacak.15-18 yaş grubunda ise özellikle kasten öldürme ve ağır sonuçlara yol açan bazı yaralama suçlarında somut olayın özellikleri, kusurun ağırlığı, amaç, saik ve geçmiş mahkûmiyetler gibi unsurlar dikkate alınarak yaş indiriminin uygulanmaması gündeme gelebilecek.15 yaşından küçükler için sosyal inceleme zorunlu
Kanunla 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getiriliyor. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için sosyal inceleme yaptırılmaması halinde ise bunun gerekçesinin iddianamede veya kararda belirtilmesi gerekecek.Ayrıca Çocuk Koruma Kanunu’nda kullanılan "suça sürüklenen" ifadesi yerine "adli süreçteki" ifadesinin kullanılması öngörülüyor. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılacak.Çocuk hükümlüler için infaz sistemi de değişiyor
Yeni sistemde çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması, iyi halli olduklarının belirlenmesi halinde ise çocuk eğitimevlerine ayrılmaları öngörülüyor.Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilebilecek.Düzenlemeyle çocukların korunması, yeniden topluma kazandırılması ve özellikle dijital ortamda karşılaşabilecekleri risklerin azaltılması amacıyla adli, sosyal ve teknolojik tedbirlerin birlikte uygulanacağı yeni bir dönem başlıyor.