Kamera (fotoğraf makinesi veya video kamerası); bir mercek (lens) aracılığıyla gelen ışığı, film (eski sistemlerde) veya dijital bir sensör üzerine odaklayarak anlık bir görüntüyü (fotoğraf) veya hareketli görüntü dizisini (video) kaydeden cihaz... Kameranın işlevi; gerçek dünyadaki bir anı veya sahneyi, optik, kimyasal veya elektronik yollarla kalıcı bir ortama aktarmak... Kameranın bileşenleri; lens (objektif -ışığı toplayan ve odaklayan kısım), diyafram (sensöre ne kadar ışık gireceğini kontrol eden kısım), enstantane (perde -ışığın sensöre ne kadar süreyle düşeceğini belirleyen kısım), görüntü sensörü (CMOS veya CCD -ışığı dijital sinyale çeviren kısım), işlemci (sinyali bir JPEG, RAW, MP4 vb. görüntü dosyasına dönüştüren kısım), hafıza (görüntüyü depolayan kart, dahili bellek)... Kameranın pek çok çeşidi var: Dijital fotoğraf makineleri (DSLR -aynalı), aynasız, kompakt (point-and-shoot), cep telefonu kameraları, video kameraları (camcorder), mobese kameraları, güvenlik kameraları, aksiyon kameraları (GoPro gibi), film kameraları...
Duvar resimleri... Yağlı boya tabloları... Sonrasında, 19. Yüzyılda, ışığın metal bir levha üzerine hapsedilmesiyle başka bir boyuta taşınan görüntüler... Cebimizde taşıdığımız küçük lensler, birer teknolojik aygıt ve dünyayı algılama biçimimizi değiştiren devrimsel araçlar... Kameranın atası, Camera Obscura (Karanlık Oda)... Işığın küçük bir delikten geçerek karşı duvara ters bir görüntü yansıtması prensibine dayanan cihaz... Görüntüyü sabitlemek yüzyıllar sürmüş... 1839’da, Louis Daguerre, görüntüyü gümüş iyodür kaplı bir plaka üzerinde sabitlemeyi başararak ticarî fotoğrafçılığı (Daguerreotype) başlatmış... George Eastman’ın ‘Siz düğmeye basın, gerisini biz halledelim.’ sloganıyla piyasaya sürdüğü rulo filmler, fotoğrafı elit bir uğraş olmaktan çıkarmış ve herkesin ulaşabileceği noktaya taşımış (Kodak Devrimi)... 1970’lerde temelleri atılan dijital sensörler (CCD ve CMOS), kimyasal süreçleri ortadan kaldırarak piksellerin hüküm sürdüğü yeni bir dönemi başlatmış (Dijital Dönüşüm)... Günümüzde kamera, karmaşık bir optik ve elektronik mühendisliği harikasına evrilmiş durumda... Kamera, artık sadece profesyonel fotoğrafçıların elinde değil... Akıllı telefonlar sayesinde her bireyin elinde... Günümüzde kamera, sadece cam ve metalden ibaret değil... Hesaplamalı Fotoğrafçılık (Computational Photography) sayesinde, yapay zekâ yazılımları lensin fiziksel sınırlarını aşmakta... Gece modları, portre efektleri ve nesne silme özellikleri, yazılımın optik kadar güçlü olduğunu kanıtlamakta... Fotoğraf çekmek, bir saniyeyi dondurmakta ve hayatın ne kadar muazzam olduğunu fark ettirmekte... Profesyonel bir DSLR ve bir telefon kamerası, bizim dünyaya açılan üçüncü gözümüz olmuş durumda... Bu; ışığın peşinden koşup hikâyelerimizi piksellerle anlatmak demek...
Aslında en gelişmiş kamera, insanın gözü… İnsanın gözü, biyonik kamera... Net bir görme için gözün içindeki farklı dokular uyum içinde çalışmakta... Göz, gelen ışığı elektrik sinyallerine dönüştürmekte… Görme; Allah’ın insanlara ve hayvanlara bahşettiği bir yeti; dünyayı anlama, kavrama, anlamlandırma ve aradığını bulmaları için kaçınılmaz olan özellik… Görme sağlığımız, beden sağlığımızın en önemli kısmı… Işık ve görme olmadan, algılarımız eksik bacaklı sandalye gibi… Göz, gerek şekil gerekse de renk itibari ile kişiden kişiye farklılık göstermekte… Gözümüzün temel bölümleri: Dış tabaka, kornea, sklera, iris, siliyer, koroid, iç tabaka, retina… Gözümüzün diğer bileşenleri: Göz merceği, göz bebeği, aköz, vitreus, optik sinir, göz kasları, göz kapakları, göz bezleri… Dış tabaka: Gözün dış yüzeyini oluşturan ve göze şekil veren tabaka… Dış tabakanın ön kısmında kornea, arka kısmında ise sklera bulunmakta… Kornea: Gözün şeffaf ve kubbe şeklindeki ön yüzeyi… Kornea, ışığı kıran göze odaklayan ve görme kalitesini etkileyen kısım… Kornea, beş katmanı: epitel, bowman, stroma, descemet ve endote… Sklera: Gözün beyaz kısmı olarak bilinen sert ve dayanıklı doku tabakası… Sklera, göze koruma sağlayan ve göz kaslarının bağlandığı yer… Orta tabaka: Gözün damarlı ve pigmentli tabakası… Orta tabakanın ön kısmında iris ve siliyer cisim, arka kısmında ise koroid bulunmakta… İris: Göz rengini belirleyen ve gözbebeğinin boyutunu ayarlayan kaslı yapı… İris, ışığın göze giriş miktarını kontrol eden kısmı… Siliyer cisim: Göz merceğinin arkasında bulunan halka şeklindeki yapı… Siliyer cisim, aköz adı verilen sıvının salgılanmasını sağlamakta ve merceğin şeklini değiştiren odaklanmayı ayarlamakta… Koroid: Göze kan taşıyan damarların bulunduğu tabaka… Koroid, retina için besin ve oksijen sağlayan ve ışığı emerek görüntü kalitesini artıran kısım… İç tabaka: Gözün en içteki ve en ince tabakası… İç tabakanın tek bileşeni retina’dır… Retina: Işığa duyarlı hücreleri içeren tabaka… Retina, ışığı elektriksel sinyallere dönüştürmekte ve optik sinir aracılığıyla beyne iletmekte… Retina’nın merkezî bölgesine makula denmekte… Makula, en net görmenin olduğu yer… Gözün diğer bileşenleri… Göz merceği: Şeffaf, esnek ve bikonveks (iki tarafı da dışbükey) bir yapı… Göz merceği, siliyer cisim tarafından tutulmakta ve şekli değiştirilerek ışığın retina üzerinde odaklanmasını sağlamakta… Göz bebeği: Iris’in ortasındaki siyah delik… Evrendeki kara delik misâli… Göz bebeği, ışığın göze girişini sağlamakta ve iris tarafından büyütülüp küçültülmekte… Aköz: Suyu andıran berrak bir sıvı… Aköz, kornea ile iris arasındaki ön ve iris ile mercek arasındaki arka bölümü doldurmakta… Aköz, göze basınç veren, besin taşıyan ve atıkları uzaklaştıran kısım… Vitreus: Jöle kıvamında şeffaf bir sıvı… Vitreus, gözün arka kısmını doldurmakta ve göz küresinin şeklini korumakta… Vitreus, ışığı mercekten retina’ya iletmeye yardımcı olan kısım… Optik sinir: Retinadan gelen sinyalleri beyne taşıyan sinir lifleri… Optik sinir, görmemizi sağlayan kısım… Optik sinirin retina ile birleştiği noktaya, optik disk denilmekte… Optik diskte ışığa duyarlı hücre olmadığı için burası kör nokta olarak adlandırılmakta… Göz kasları: Gözün hareketini sağlayan kaslar… Göz kasları, sklera’ya bağlıdır ve gözü değişik yönlere çevirmektedir… Göz kasları, alt ve üst dik kaslar, iç ve dış düz kaslar ve üst ve alt oblik kaslar olmak üzere altı çiftten ibaret… Göz kapakları: Gözü koruyan ve nemlendiren katmanlar… Göz kapakları, kirpikleri içeren ve yabancı cisimlere karşı savunma sağlayan kısım… Göz kapakları, konjonktiva adı verilen ince bir zarla kaplı olan kısım… Gözyaşı bezleri: Gözyaşı salgılayan bezler… Gözyaşı bezleri, göz kapaklarının üst kısımlarında bulunmakta ve gözyaşını göze dağıtan kanallara bağlı… Gözyaşı, gözü temizleyen, enfeksiyonlara karşı korumakta ve kurumayı önlemekte…
İnsan yapımı kamera ve gözümüz... Cep telefonu kameraları genellikle 12 ile 200 megapiksel (MP) arasında değişen çözünürlüklere sahip... Günlük kullanım ve çoğu kullanıcı için ideal ve standart değer, 12 MP... Yüksek detay gerektiren çekimler için 48 MP, 64 MP, 108-200 MP yüksek çözünürlüklü sensörler kullanılmakta... Gözlerimiz yalnızca ışığı algılayan bir organ değil; beynimize saniyede milyonlarca veri ileten, son derece gelişmiş bir biyolojik sistem... Gözümüzü bir dijital kamera gibi düşünürsek, ortaya çıkan tablo gerçekten çok etkileyici... Yaklaşık 500+ MP... Gözümüzün toplam algı kapasitesinin yaklaşık 500–600 MP aralığında olduğu tahmin ediliyor... Dünyayı tek bir kare olarak değil, sürekli bir akış hâlinde algılamaktayız... Gözlerimiz karanlığa uyum sağladığında da, hassasiyeti 600.000 kat artmakta... Bu adaptasyon, en gelişmiş gece görüş sistemleriyle mukayese edilemez... Gözümüz, yaklaşık 10 milyon farklı renk tonunu ayırt edebilmekte... Bu da görsel algımızın ne kadar detaylı olduğunu göstermekte... Göz kaslarımız, vücudumuzun en hızlı çalışan kasları... Bir göz kırpma süresi yalnızca 100–150 milisaniye sürmekte... Gözümüz, sinir sistemimizle doğrudan bağlantılı... Görsel bilgilerin yaklaşık %70–80’i gözlerimiz aracılığıyla alınmakta... Gözümüzdeki iris, parmak izinden bile daha fazla ayırt edici özelliğe sahip... Parmak izinde 40 benzersiz özellik varken, göz irisinde 256 benzersiz özellik bulunmakta... Bu yüzden iris taramaları biyometrik güvenlikte kullanılmakta... Gözlerimiz sadece bakmaz, aynı zamanda vücudunuzun durumu hakkında da ipuçları verir...
Kamera ve kamara… Her iki kelime de, Latince ‘camera’ (oda) kelimesinden türemiş… Kamera (obscura -karanlık kutu/oda)… Kamera, çekim yapan alet; kamara, gemideki kabin, parlamentodaki meclis… Mesele, işin özü, ‘a’ ve ‘e’ farkından öte, ‘öz’ ve ‘göz’ meselesi… Belki de, her bir şey kamera aslında… Kayıt yapılmayan ne var ki… “Şüphesiz biz, ölüleri mutlaka diriltiriz. Onların yaptıklarını ve bıraktıkları eserlerini yazarız. Biz, her şeyi apaçık bir kitapta (Levh-i Mahfuz'da) bir bir kaydetmişizdir.” (Yasin, 12)… Selam, sevgi ve saygılarımla.
