Vida, iki veya daha fazla nesneyi birbirine tutturmak için mekanik ve inşaat işlerinde kullanılan, çeşitli uzunlukta ve uç tipinde, düz başlı, yıldız başlı, basit lâkin etkili olan, üzeri dişli metal çubuk… Bilindik vida türleri: Ahşap vidası, makine vidası, artı (+) şeklindeki başlı vida, alçıpan vidası, trifon (sert yüzeylerde kullanılan) vida… Tornavida, vidaları sıkmak ya da gevşetmek için kullanılan, ucu, kullanılacak vidanın baş tipine göre düz ya da yıldız (Phillips) şeklinde olan âlet… Tornavida türleri: Düz başlı tornavida, yıldız (Phillips) tornavida, pozidriv tornavida, tork (Torx) tornavida, ucu değiştirilebilen elektrikli/şarjlı tornavida…
Vida, bir fikir; tornavida o fikri hayata geçiren irade… Bir vida, iki nesneyi bir arada tutar; bir fikir de düşünce dünyamızı… Fikir, zihnimizde hareketsiz iken, onu harekete geçiren, sağlamlaştıran, tornavidanın dokunuşu… Tornavida olmadan, vida işlevsiz… Vida, bir kilit; tornavida onun anahtarı… Uygun anahtar olmadan, kapıyı açmak gayrimümkün… Lider de, tornavida gibi… Teknoloji ise dişleri sağlam vida gibi… Teknoloji, potansiyel güce ve yapılandırma kabiliyetine sahip araç misâli… Teknoloji, bir orkestranın enstrümanları; lider ise orkestra şefi… İyi bir lider, organizasyonun ahengini sağlar… Lider (tornavida) olmadan teknoloji, sadece bir metal parçası… Etkin ve yetkin bir lider, teknolojiyi iyi ve doğru kullanır… Bilgi, vida; eğitmen, tornavida… Öğrenci, ahşap bir malzeme misâli… Bilgi, vida; eğitim sistemi, tornavida… Uygun vida seçimi, eğitimde doğru teknik, yöntem, yaklaşım ile öğrencinin eğitilmesi demek… Öğrencinin bilgiye ulaşmasına, uygulamasına ve davranış hâline dönüştürmesine rehberlik eden öğretmenin/eğitmenin becerisi de son derece mühim… Fikir (vida), girişimci; tornavida ise strateji ve uygulama… Çalışma hayatında, harika bir fikir, güçlü bir vidadır… Girişim, vidalanmak istenen bir yapı; yatırım, tornavida… Yatırım olmadan, girişimin olması mümkün değil… Vidayı doğru konuma yerleştirmek, piyasaya entegre etmek ve sağlamlaştırmak için stratejik bir dokunuşa (tornavidaya) ihtiyaç var… Yanlış tornavida, en iyi vidayı bile işlevsiz kılar… Harika bir fikir de kötü uygulamayla heba olur… Vida ve tornavida, biri olmadan diğeri sadece sıradan bir metal parçası…
Vida, tornavida, çivi, somun, keser, matkap… Vida, tornavida ve çivi keser; basit, ancak etkili aletler… Matkap, tornavidanın günümüz versiyonu… Hayatımızda karşılaştığımız zorlukları aşmamıza yardımcı olan ve hayatımıza anlam katan araçlar… İnsanlar arasındaki bağları, ilişkileri ve bağlılıkları sağlamak için nasıl bir vidaya muhtacız? Bütün mesele, doğru vidayı seçmeye endeksli… İnsan hayatında vida, sosyal arasındaki bağların remzi… Aile, dostluk ve sevgi gibi ilişkiler, hayatın temel vidaları… Toplumsal bağlar sıkı olduğunda, zorluklar daha kolay aşılır… İyi bir vida, zamanla gevşemez… Hayatta da ilişkiler de böyle… Bireysel ve toplumsal ilişkilerimizde sergileyeceğimiz tutum, vida ve tornavida arasındaki bağlantıya benzer… Tornavidanın, vidayı hareketlendirmesi, sıkması ve gevşetmesi; dönüşüm ve uyum sürecini simgeler… Tornavida, farklı durumlara uyum sağlama yeteneğimizi temsil eder… Mâruz kaldığımız zorluklara karşı esnek olmak, başarıya giden yolda önemli bir adım… Bir durumu değiştirmek veya dönüştürmek için doğru aracı kullanmak gerek… Tornavida, dönüşümün basamaklarında yeteneklerimizi sembolize eder… Keser; çivileri kesmek ve çıkarmak için kullanılan bir alet… Bazı şeylerin sona ermesi veya bırakılması gerektiği anlarda, ‘keser’ere ihtiyaç var… Keser, kırılgan anlarımızda ve güç gerektiren durumlarda karar vermemizi, geçmişteki ilişkilerimizi sonlandırmamızı çabuklaştırır… İlerlemek ise maksadımız, geride bırakmamız gerekenleri kesere havale ederiz… Bir çiviyi çıkarıp atmak, güçlü bir karar vermeyi gerektirir… Zor kararlar almak ve bunları uygulamak için cesaret lâzım… Tornavida, keser ve matkap bunun için var… Tornavida, bir vidanın yerini bulmasına yetmez; bazı durumlarda vida yerinden kayar veya sabitlenemez… Bu, başarısızlık anlamına gelmemeli... Engellerle karşılaştığımızda, tornavida, keser ve matkap gibi, pes etmeden tekrar tekrar denemeye devam edebilmek önemli… Başarısızlık, hayatın bir gerçeği… Her başarısızlık, bizi bir adım daha ileriye götürmek için bize bir fırsat olmalı… Zorluklar karşısında sabretmeliyiz, içsel gücümüzü harekete geçirmeliyiz…
Tornavida; yön verir, vidaları sıkar, düzen kurar… Vida; parçaları birleştirir, sabitler… Keser; gerekirse yıkar, düzeltir… Çivi; bir şeyleri yerinde tutar, yük taşır… Matkap; derinlik açar, ilerlemenin kapısını aralar… Tornavida, vida, somun, keser, çivi ve matkap vb. âletler; bir düzen, işlev, maksat ve araç ilişkisiyle ilintili mefhumlar… Kadim medeniyetimizde bu aletlerin adı zikredilmese de, araç gereç ile gaye arasındaki ilişki, hikmetli yerleştirme, maksada uygun davranış, her şeyin yerli yerinde olması gibi değerler üzerinden söylenen sözler: “Her sanat bir ihtiyaçtan doğar. İhtiyaç, aklı harekete geçirir; akıl, aracı icat eder.” (İbn Haldun)… “Amacı olmayan amel boş iştir; amaca götürmeyen araç ise yükten ibarettir.” (Gazâlî)… “Her varlık, ancak kendi mahiyetine uygun şekilde iş görürse kemaline erer.” (İbn Sina)… “Her iş, ehline verilirse düzene girer; keser marangozda olursa yapı yükselir.” (Mevlana Celaleddin-i Rumi)… “Matkap bir duvarı deler, ama hangi niyetle delinir? Ahlâk, âletin yönünü belirler.” (Aliya İzzetbegoviç)… Vida, tornavida, çivi, keser, matkap vb. her bir âlet (teknoloji), ahlâktan bağımsız olamaz… Her şeyin bir düzeni ve ölçüsü mevcut… Bir çivinin yerinde olmaması, bir yapının yıkılmasına sebep… Hikmet, küçük şeyde bile büyük düzeni görebilmek… Vida, tornavida, çivi, somun, keser, matkap vb. küçük araçlar, büyük sistemlerin temeli… Her bir aracın değeri, kullanım gayesine göre… Her şey işleviyle kıymetli… Her şey yerli yerinde olmalı… Her iş ehline verilmeli ve uygun araçla iş görülmeli… Çiviyi tornavidayla değil, çekiçle çakmak lâzım… Yanlış araç ve insan, doğru işin yapılamaması demek… Gösteriş budalası olanlarla iş yapmak, havanda su dövmek… İşin özüne, işin ehline itibar, kalıcı başarıyı; günü kurtarmak ve keseyi doldurmak adına yapılanlar işte böyle bir şey… Bir yazının da vidası, tornavidası, çivisi, somunu, keseri, matkabı; yazının üslubu ve imlâsı… Okuduğumuz veya dinlediğimiz yazıdaki çivilerin, vidaların vb. aparatların gıcırtısı ise; sözün ve yazının ahenginde gizli…
Unutmayalım, hayat, bir vidanın dişleri gibi; bazen sıkı, bazen gevşek olur… Her şey yerli yerinde olmalı; yoksa vidalar gevşer… Tornavida, her şeyi yerine getirir; yeter ki doğru ucu seçelim… Var olmayı sürdürebilmenin sırrı, bir tornavida gibi; bazen sıkmaktır, bazen gevşetmektir… Yeter ki, doğru olan aparatı (vidayı, çiviyi, somunu, tornavidayı, keseri, matkabı vb. aleti) seçelim… Ne olduğumuza ve ne olmadığımıza karar verelim… Hayatın cilvesi böyle… Vida, çivi, somun tipler… Ya da keser, tornavida, mikser, matkap tipler… Kim bilir, belki de sadece sevgi dolu bir yüreğe ve akla sahip olmaktır hepsi… Selam, sevgi ve saygılarımla.
